Godinama su ih pratili stereotipi: Psiholozi otkrili po čemu se jedinci zaista razlikuju od druge dece

Iako su jedinci često na meti stereotipa, stručnjaci naglašavaju da broj dece u porodici nije presudan faktor koji određuje kakva će osoba neko postati. Mnogo važniju ulogu imaju odnos sa roditeljima, porodična atmosfera i okruženje u kojem dete odrasta.

Savremena istraživanja pokazuju da su razlike između jedinaca i dece koja imaju braću i sestre mnogo manje nego što se dugo verovalo. Psiholozi ističu da većina uvreženih mišljenja nema ozbiljno naučno uporište.

Mitovi o jedincima ne odgovaraju stvarnosti

Jedna od najčešćih predrasuda jeste da su jedinci razmaženi, usamljeni ili manje društveni od svojih vršnjaka. Međutim, psihijatar dr Alen Masri objašnjava da istraživanja ne potvrđuju takve tvrdnje.

Freepik

Prema njegovim rečima, razvoj deteta mnogo više zavisi od vaspitanja, porodičnih odnosa i urođenog temperamenta nego od toga da li ima braću i sestre. Slično mišljenje deli i psihološkinja Rejčel Loftin, koja navodi da su jedinci u proseku psihološki zdravi, društveno sposobni i jednako dobro prilagođeni kao ljudi koji su odrasli u većim porodicama.

Lakše razgovaraju sa odraslima

Jedna od razlika koja se ipak može uočiti odnosi se na način komunikacije. Budući da kod kuće češće provode vreme sa odraslima, jedinci često ranije razvijaju bogatiji rečnik i lakše učestvuju u razgovorima sa starijima.

Stručnjaci upozoravaju da se to ne sme tumačiti kao dokaz da su emocionalno zreliji od svojih vršnjaka. Reč je pre svega o drugačijem iskustvu odrastanja i komunikacije, a ne o većoj emocionalnoj razvijenosti.

Freepik

Klinička psihološkinja dr Liz Nisim dodaje da pojedinim jedincima velika i bučna društva mogu biti napornija, pa češće biraju manji krug bliskih prijatelja ili razgovor sa odraslim osobama. To ne znači da imaju slabije socijalne veštine, već da im više odgovara drugačiji način povezivanja sa ljudima.

Nauka ne vidi psihološke nedostatke

Klinička psihološkinja dr Trejsi King ukazuje na istraživanje objavljeno 2025. godine u časopisu Nature Human Behaviour, koje nije pronašlo dokaze da odrastanje bez braće i sestara samo po sebi donosi psihološke nedostatke.

Freepik

Naprotiv, istraživači su kod pojedinih jedinaca uočili određene prednosti povezane sa kognitivnim sposobnostima i mentalnom otpornošću. Ipak, stručnjaci naglašavaju da se takvi rezultati ne mogu primeniti na svako dete, jer razvoj zavisi od mnogo različitih faktora.

Porodično okruženje važnije je od broja dece

Psiholozi se slažu da kvalitet odnosa u porodici ima mnogo veći uticaj na razvoj deteta nego činjenica da li ono ima braću i sestre.

Dete koje odrasta u sigurnom i podsticajnom okruženju, uz emocionalnu podršku roditelja i razvijen društveni život, može imati veoma pozitivno iskustvo bez obzira na broj članova porodice. S druge strane, preterana zaštita, previsoka očekivanja ili emocionalni pritisak mogu negativno uticati i na jedince i na decu koja odrastaju uz braću i sestre.

Nepodeljena pažnja roditelja ima i prednosti i izazove

Jedinci često dobijaju više vremena i pažnje od roditelja, što može doprineti razvoju samopouzdanja i osećaja sigurnosti. Međutim, stručnjaci upozoravaju da takva dinamika ponekad može dovesti do očekivanja da će i u kasnijim odnosima njihove potrebe biti jednako brzo prepoznate i ispunjene.

Pexels

Zbog toga je važno da roditelji podstiču razvoj samostalnosti, empatije i sposobnosti prilagođavanja, kako bi dete izgradilo zdrave odnose sa vršnjacima i kasnije sa partnerima.

BONUS VIDEO:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi