Da li je Aleksandar Makedonski rođen 20. septembra? Istorijski izvori kažu drugačije

Datum rođenja Aleksandra Makedonskog vekovima je predmet istorijskih rasprava, ali 20. septembar ne može se pouzdano navesti kao dan njegovog rođenja.

Aleksandar III Makedonski, poznat kao Aleksandar Veliki, rođen je 356. godine pre nove ere u Peli, prestonici antičke Makedonije. Bio je sin makedonskog kralja Filipa II i Olimpijade, a kasnije će postati jedan od najpoznatijih vladara i vojskovođa antičkog sveta.

Prema Plutarhu, koji je nekoliko vekova nakon Aleksandrove smrti napisao njegovo znamenito životopisno delo, Aleksandar je rođen šestog dana meseca Hekatombaeona, odnosno meseca koji su Makedonci nazivali Lous. Plutarh taj događaj smešta u 356. godinu pre nove ere.

Problem nastaje kada se antički datum pokušava direktno prevesti u savremeni kalendar.

Profimedia

Kalendar koji su koristili Makedonci nije bio identičan današnjem gregorijanskom kalendaru, a razlike u astronomskom, verskom i građanskom računanju vremena dodatno otežavaju preciznu konverziju. Zbog toga pojedini izvori kao najverovatniji datum navode 20. jul 356. godine pre nove ere, dok se pojavljuje i 21. jul.

Plutarh uz Aleksandrovo rođenje vezuje i jednu od najpoznatijih priča iz antičke tradicije. Istog dana, prema njegovom zapisu, izgoreo je čuveni Artemidin hram u Efesu. Vest o požaru i rođenju budućeg osvajača istovremeno je stigla do Makedonije, a antički tumači su u tome videli simboličan znak budućih Aleksandrovih osvajanja.

Aleksandar je na presto stupio 336. godine pre nove ere, nakon smrti svog oca Filipa II, kada je imao oko 20 godina. U narednim godinama poveo je vojsku u pohod protiv Persijskog carstva, osvojio ogromne teritorije i stvorio državu koja se prostirala od Balkana i Egipta do Centralne Azije i delova Indije.

Wikimedia/ Jean-Simon Berthélemy: Alexander cuts the Gordian Knot

Umro je u Vavilonu 323. godine pre nove ere, sa samo 32 godine. Iako je živeo kratko, njegovi pohodi promenili su političku i kulturnu sliku velikog dela tada poznatog sveta.

Zato, ako se 20. septembar pojavljuje kao datum rođenja Aleksandra Makedonskog, treba biti oprezan: antički izvori ga ne potvrđuju. Najčešće prihvaćena savremena rekonstrukcija smešta njegovo rođenje u jul 356. godine pre nove ere, najčešće oko 20. jula.

Bonus video:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi