Tramp ima listu "zlih članica NATO-a": Spreman je da ih kazni, otkriveno i kako će to da uradi

Sjedinjene Američke Države sastavile su interne spiskove članica NATO-a koje su podržale američke i izraelske vojne operacije protiv Irana, kao i onih država koje to nisu učinile.

Ti dokumenti pripremljeni su pre aprilske posete generalnog sekretara NATO-a Marka Rutea Vašingtonu, piše američki portal "Politiko".

Prema tim informacijama, članice Alijanse razvrstane su prema stepenu podrške i konkretnom doprinosu akcijama. "Politiko" navodi da saznanja potiču od trojice evropskih diplomata i jednog američkog zvaničnika iz sektora odbrane upoznatih sa sadržajem evidencije.

Ovaj potez tumači se kao signal da predsednik SAD Donald Tramp razmatra nagrađivanje lojalnih partnera i kažnjavanje država koje ne slede američku politiku.

Tokom Trampovog mandata NATO je, prema ocenama brojnih analitičara, oslabio unutrašnju koheziju, a dodatne tenzije izazvale su njegove ranije pretnje o napuštanju Saveza i ideje o aneksiji Grenlanda.

Američki ministar odbrane Pit Hegset je u decembru 2025. predstavio koncept prema kom bi privilegovan status imali "uzorni saveznici", među kojima su Izrael, Južna Koreja, Poljska, baltičke države, a sve više i Nemačka. Ostale zemlje, prema toj logici, mogle bi da snose posledice.

Tanjug/AP Photo/Kevin Wolf

Jedan diplomata potvrdio je da u Beloj kući zaista postoji dokument o "dobrim i zlim članicama", što, kako se navodi, oslikava Hegsetovu strategiju.

Iako administracija ne otkriva detalje mogućih mera, evropski diplomatski izvori tvrde da su konkretni planovi za kažnjavanje i dalje u ranoj fazi.

Moguće premeštanje američkih trupa

Jedna od opcija koja se razmatra jeste relokacija američkih snaga unutar Evrope. Kritičari upozoravaju da bi takav potez mogao da šteti i samim Sjedinjenim Američkim Državama.

Pošto nema mnogo alternativa za potpuno povlačenje vojske sa evropskog kontinenta, realniji scenario bio bi premeštanje jedinica iz jedne države u drugu, što bi zahtevalo vreme i velika sredstva.

Profimedia

Kao najveći dobitnici takve politike pominju se Poljska i Rumunija, koje uživaju naklonost Vašingtona i žele veće američko vojno prisustvo.

Poljska već finansira gotovo sve troškove boravka oko 10.000 američkih vojnika na svojoj teritoriji, dok je Rumunija proširila bazu Mihail Kogalničanu i omogućila njeno korišćenje u vazdušnim operacijama protiv Irana, navodi "Politiko".

Ko je pomagao, a ko odbio

Hegset je koncept "uzornih saveznika" povezao i sa ciljem da članice za odbranu izdvajaju pet odsto BDP-a, što je uneto u novu Nacionalnu odbrambenu strategiju SAD.

Pentagon navodno planira da prioritet u saradnji daje državama koje ispunjavaju te kriterijume, dok bi drugima mogle biti uskraćene zajedničke vojne vežbe ili prodaja naoružanja.

Tanjug/AP Photo/Alex Brandon

Spiskovi omogućavaju Vašingtonu da jasno razlikuje zemlje koje su podržale operaciju Epski bes od onih koje su odbile pomoć ili odugovlačile sa odgovorima na američke zahteve.

Prema tim navodima, Španija, Ujedinjeno Kraljevstvo i Francuska blokirale su zahteve za podršku, dok su Rumunija, Bugarska i baltičke države obezbedile ključnu logistiku i pristup bazama.

Španija je dodatno izazvala nezadovoljstvo administracije protivljenjem novim ciljevima vojne potrošnje, dok su Poljska i baltičke zemlje pohvaljene zbog visokih ulaganja u vojsku.

Uprkos oštrim porukama iz Pentagona, ovakav pristup nema presedan i već nailazi na otpor u američkom Kongresu. Senator Rodžer Viker upozorio je da ismevanje saveznika ne donosi korist i podsetio je na važnost partnerstava.

Pojedini bivši zvaničnici sumnjaju da Trampov tim uopšte ima kapaciteta da istovremeno otvara novi sukob sa Evropom dok je angažovan u ratu sa Iranom, zaključuje "Politiko".

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi