Ovo je prvi grad u svetu čiji je istorijski centar stavljen na Uneskovu listu svetske baštine

12.08.2022

20:31

0

Autor: M. J.

Danas moderan grad i jedan od najznačajnijih turističkih centara u Poljskoj

Ovo  je prvi grad u svetu čiji je istorijski centar stavljen na Uneskovu listu svetske baštine
Pixabay

Krakov je grad smešten u južnom delu Poljske, a leži na obalama reke Visle. Nalazi se u Malopoljskom vojvodstvu, čiji je i administrativni centar. Krakov je drugi po veličini grad u Poljskoj. Ovo je ujedno i veoma značajan kulturni, ekonomski i turistički centar ove države. 

Pixabay
 

Na području Krakova preovladava umerena klima, sa umereno toplim letima i hladnim zimama. Tokom leta primetna je veća količina padavina.

Krakov je grad sa veoma dugom istorijom. Jedan je od najstarijih poljskih gradova. Prema legendi, osnovao ga je vojvoda Krak, koji je upravo ovde ubio zmaja.

Prvi put se pominje u spisu jevrejskog putopisca Ibrahima ibn Jakuba iz 966. godine. Ovde je živelo slovensko pleme Vislani, a neko vreme grad se nalazio u granicama Velikomoravske kneževine.

Pixabay
 

Nakon nestanka ove države, Krakov je pao pod vlast Ugarske. Kada je dinastija Pjastovića osnovala Poljsku u 10. veku, Krakov je postao njena prestonica. Zvanično postaje glavni grad 1038. godine, čime započinje njegov razvoj. Tatari su ga uništili tokom velikog napada 1241, ali je veoma brzo bio obnovljen. Od 1320. u Krakovu su se krunisali poljski kraljevi.

Pixabay
 

Ovde je poljski kralj Kazimir III osnovao drugi univerzitet u srednjoj Evropi 1364. godine. Krakov je bio i član Hanzeatske lige, koja je okupljala najsnažnije severnonemačke trgovačke gradove. Kada je poljska prestonica preseljena u Varšavu 1596, Krakov je počeo da gubi na značaju.

Nakon podele Poljske iz 18. veka, ovaj grad je ušao u sastav habzburške pokrajine Galicije. Jedno vreme Krakovom je vladao Napoleon, a nakon Bečkog kongresa 1815. godine proglašen je za samostalan grad (Slobodni grad Krakov). Nakon sloma ustanka iz 1846, Krakov je ponovo pripao Habzburzima, i u sastavu Austrije je ostao sve do kraja Prvog svetskog rata.

Tokom Drugog svetskog rata grad se nalazio pod okupacijom nemačkih snaga i bio je sedište okupacione vlasti u Poljskoj. Tokom rata je doživeo teška razaranja, a veliki broj stanovnika je bio ubijen. Nakon rata dolazi do obnove i industrijalizacije Krakova. Jedan od najznačajnijih datuma iz moderne istorije grada bio je kada je krakovski nadbiskup Karol Jozef Vojtila 1978. godine proglašen za papu Pavla Jovana II.

Pixabay
 

Ovo se smatralo kao svojevrstan prst u oko tadašnjim komunističkim vlastima u Poljskoj. Istorijsko gradsko jezgro stavljeno je 1979. na Uneskovu listu svetske baštine, što je bio prvi takav slučaj u svetu. Krakov je danas moderan grad i jedan od najznačajnijih centara u Poljskoj. Veoma je popularna turistička destinacija, sa brojnim gradskim kulturno-istorijskim i drugim znamenitostima.

Turističke atrakcije

Rynek Glowny i bazilika Svete Marije – U srcu starog grada nalazi se Rynek Glowny, veliki srednjovekovni trg, koji je i danas socijalno središte Krakova. Datira iz 1257. godine, i bio je jedan od najvećih tržišnih trgova u srednjovekovnoj Evropi.

Okružen je zdanjima različitih arhitektonskih stilova, a na njemu se nalaze brojni kafići. Na severoistočnoj strani trga je predivno ukrašena bazilika Svete Marije, stara gotovo 600 godina. Sa jednog od crkvenih tornjeva se na svakih sat vremena čuje truba, u znak sećanja na trubača koga je strela pogodila u vrat tokom tatarskog napada 1241. godine.

Pixabay
 

Wawel Hill je prirodno krečnjačko brdo koje se diže iznad reke Visle. Mesto je na kome se nalazilo najstarije krakovsko naselje. Prema legendi, u jednoj pećini pod Wawelom živeo je zmaj koji je terorisao lokalno stanovništvo.

To je trajalo dok ga preduzimljivi obućar po imenu Skuba nije prevario da pojede sumporom napunjene ovce, što je za zmaja imalo kobne posledice. Na Wawelu je oko 1000. godine počela da se gradi katedrala, a tu je nakon nekih tri stotine krunisan poljski kralj. Današnja katedrala potiče baš iz tog perioda. Wawel ima veoma veliki značaj u poljskoj istoriji. To je dom poljskih kraljeva i mauzolej brojnih poljskih heroja.


Muzej Czartoryski je mesto za upoznavanje sa bogatom prošlošću Krakova, ali i Evrope. Muzej poseduje brojne vredne predmete, poput turskih štitova zarobljenih tokom opsade Beča, manijaturni ćilibar iz Gdanjska, mural iz grobnice Setija...

Ovu kolekciju osnovala je princeza Izabela Czartoryska, u cilju očuvanja poljskog kulturnog nasleđa. Iakosu veliki broj predmeta ukrali Nemci tokom okupacije Poljske, ovde se i dalje mogu videti jedinstvene kolekcije retkih i veoma vrednih eksponata.

Pixabay
 

Wieliczka je nekadašnji rudnik soli, i nesvakidašnji primer ljudskog delovanja. Nalazi se na Uneskovoj listi svetske baštine i jedini je rudnik koji kontinuirano radi još od srednjeg veka. Procenjuje se da se u rudniku nalazi oko 300 kilometara podzemnih tunela koji dostižu maksimalnu dubinu od 327 metara. Ovde se nalaze jedinstvena prirodna čuda, kao što su velike kristalne pećine čiji se zidovi presijavaju.

Tu je i čudo ljudske gradnje, kapela Svetog Kinga, najraskošnija podzemna kapela u svetu. Ukrašena je skulpturama, reljefima, pa čak i lusterima izrezbarenih od prirodnih kamenja soli.


Auschwitz – Na oko 50 km zapadno od Krakova nalazi se gradić Oswiecim, za koji se nikada ne bi ni čulo da Nemci nisu doneli odluku da tamo izgrade Auschwitz-Birkenau, najpoznatiji koncentracioni logor iz Drugog svetskog rata. Kroz njega su prošle stotine hiljada ljudi, a većina zatvorenika nikada nije ni izašla iz logora.

Nakon rata  Auschwitz je pretvoren u muzej i spomenik, koji svake godine poseti preko milion ljudi. Treba naglasiti da poseta ovom logoru može biti veoma potresna.

Pixabay
 

Stara sinagoga nalazi se u Kazimierzu, na južnom rubu Krakova. Kazimierz je osnovao 1335. godine poljski kralj Kazimir Veliki, i sve do 18. veka bio je zaseban grad. Ovde je do Holokausta živeo veliki broj Jevreja.

Stara sinagoga izgrađena je krajem 15. veka, a nakon požara iz 1557. obnovljena je u renesansnom stilu. U njoj se nalazi stalna fotografska izložba posvećena jevrejskom Krakovu i Holokaustu.


Barbican je nekada bio deo odbrambene strukture Krakova koju je sačinjavao zid širok tri metra. Ovaj deo zida, sa kapijom, danas stoji kao spomenik davno prošlom vremenu. Ulaz u Barbican je moguć od maja do oktobra.

Pixabay
 

Kapija Florianska je nekada služila kao ulaz u grad. Povezana je sa ostacima srednjovekovnog Krakova. Ovde se mogu videti brojni gradski umetnici, a takođe se tu može kupiti suvenir sa motivima Krakova.


Gradska kuća je nekada bila deo veće arhitektonske strukture, a model originalnog izgleda se nalazi u blizini ovog zdanja. Sa vrha kule pruža se veličanstven pogled na Krakov. U blizini Gradske kuće nalazi se veliki broj restorana.

Profimedia
 

Krakov je grad koji ima da ponudi mnogo toga. Ovo je grad bogatog kulturno-istorijskog nasleđa. Krakov je grad sa dubokim ožiljicima iz prošlih vremena. Ali  i grad dobre zabave, vrhunske hrane koja se može naći na svakom ćošku.

Ovo je grad na reci koja nudi veliki broj aktivnosti. U Krakovu se nalazi veliki broj noćnih klubova, barova i kafića. Ovde provod traje do ranih jutarnjih sati. Krakov je sjajna destinacija za putovanje, a uspomene iz njega ostaju za ceo život.

BONUS VIDEO:

24sedam

 

Pratite sve vesti iz Srbije i sveta na našem Telegram kanalu.

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi

Možda vas zanima

Najčitanije Vesti