Na današnji dan počela je izgradnja Đerdapa: Tito i Dež postavili kamen temeljac

Pre 62 godine, 7. septembra 1964, na obalama Dunava svečano je označen početak izgradnje jednog od najvećih infrastrukturnih poduhvata tadašnje Jugoslavije i Rumunije – hidroenergetskog i plovidbenog sistema „Đerdap 1“.

Na današnji dan 1964. godine, na Dunavu kod Sipa, na jugoslovenskoj strani, i kod Gura Vaji, na rumunskoj obali, svečano je označen početak radova na izgradnji hidroenergetskog i plovidbenog sistema „Đerdap 1“.

Ceremoniji su prisustvovali predsednik SFR Jugoslavije Josip Broz Tito i predsednik Rumunije Georgi Georgiju Deža. Dvojica državnih lidera otkrila su spomen-ploče na suprotnim obalama Dunava, čime je zvanično označen početak izgradnje velikog zajedničkog projekta dve zemlje.

Samo nekoliko meseci ranije, 30. novembra 1963. godine, Tito i Georgiju Deža potpisali su u Beogradu sporazum o izgradnji i eksploataciji sistema „Đerdap“. Projekat nije predviđao samo proizvodnju električne energije, već i unapređenje plovidbe Dunavom.

Veliki poduhvat na Dunavu

Izgradnja je predstavljala izuzetno složen građevinski i hidroinženjerski poduhvat. Objekat je podignut na 943. kilometru Dunava, a granica između tadašnje Jugoslavije i Rumunije prolazila je kroz kompleks i delila ga na dva približno simetrična dela.

Prema dogovoru dve države, svakoj strani pripali su po jedna hidroelektrana i brodska prevodnica, kao i odgovarajući delovi brane i pratećih objekata. Radovi su izvođeni istovremeno i usklađivani između jugoslovenskih i rumunskih graditelja.

Jedan od najvećih izazova bio je rad na samom toku Dunava. Tokom izgradnje korišćene su privremene brane, odnosno zagati, kako bi pojedini delovi rečnog korita mogli da budu izolovani i pripremljeni za građevinske radove.

Prvi agregati proradili 1970. godine

Iako je izgradnja počela 1964. godine, projekat je završen tek nakon više godina intenzivnih radova. Prvi agregati na jugoslovenskoj i rumunskoj strani pušteni su u rad 1970. godine, dok je ceo sistem završen i svečano pušten u rad 1972. godine.

Tokom izgradnje glavnog objekta iskopano je 13,4 miliona kubnih metara šljunka i rečnog nanosa i 7,2 miliona kubnih metara stena. Ugrađeno je oko 3,2 miliona kubnih metara betona, 167.000 tona armature i čelične konstrukcije i 69.000 tona opreme.

Izgradnjom „Đerdapa 1“ Dunav je dobio potpuno novu ulogu u ovom delu toka – pored proizvodnje električne energije, sistem je omogućio sigurniju i efikasniju plovidbu, a hidroelektrana je postala jedan od najznačajnijih energetskih objekata na Dunavu.

Danas se događaj od 7. septembra 1964. godine pamti kao početak izgradnje kompleksa koji je trajno promenio izgled Dunava i razvoj ovog područja.

BONUS VIDEO

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi