Šta donosi plan za rudarski kompleks kod Bora i Zaječara?

Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije objavila je rani javni uvid u Prostorni plan područja posebne namene rudarsko-metalurškog kompleksa Čukaru Peki i Malka Golaja, kojim je predviđen dalji razvoj rudarske proizvodnje na području Bora i Zaječara.

Dokument, koji će biti dostupan na javnom uvidu do 3. avgusta, predviđa otvaranje novog rudnika bakra i zlata, izgradnju nove topionice, razvoj prateće infrastrukture, ali i mogućnost preseljenja stanovništva iz pojedinih zona ukoliko stručne analize pokažu da nije moguće obezbediti bezbedne uslove za život.

Plan, čiji je naručilac kompanija Serbia Zijin Copper, obuhvata oko 126 kvadratnih kilometara na teritoriji Borskog i Zaječarskog okruga. U Boru su obuhvaćene katastarske opštine Slatina, Metovnica, Donja Bela Reka i Oštrelj, kao i delovi Šarbanovca i Brestovca, dok su na teritoriji Zaječara obuhvaćeni Nikoličevo i deo katastarske opštine Zvezdan.

Planom je predviđen razvoj tri ključna segmenta – podzemnog rudnika Čukaru Peki (Donje ležište), novog rudnika bakra i zlata Malka Golaja kod Zaječara, kao i nove metalurške topionice u okolini Bora, uz izgradnju infrastrukturnih koridora koji će povezivati ova postrojenja.

Realizacija projekta planirana je u fazama do 2050. godine, dok je prva etapa predviđena do 2035.

Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije)

 

Nova topionica van centra Bora

Jedna od najznačajnijih novina jeste planirana izgradnja nove topionice kapaciteta do 400.000 tona anodnog i katodnog bakra godišnje.

U njoj bi se prerađivali koncentrati iz rudnika Čukaru Peki, budućeg rudnika Malka Golaja, kao i postojeće proizvodnje kompanije Serbia Zijin Copper. U okviru kompleksa planirani su i pogoni za proizvodnju sumporne kiseline, sistemi za prečišćavanje gasova, kao i prateća energetska i komunalna infrastruktura.

Prema planu, nova topionica bila bi izgrađena van sadašnjeg urbanog jezgra Bora, što bi omogućilo postepeno izmeštanje postojećih topioničkih kapaciteta iz centra grada. Kao razlozi navode se smanjenje industrijskog opterećenja, unapređenje kvaliteta vazduha i modernizacija proizvodnje, dok će konačna lokacija biti definisana kroz nacrt prostornog plana.

Novi rudnik kod Zaječara

Planski dokument prvi put obuhvata i razvoj rudnika Malka Golaja, koji se nalazi na teritoriji grada Zaječara. Prema dostupnoj dokumentaciji, nalazište ima značajan potencijal za eksploataciju bakra i zlata i biće povezano sa rudarskim sistemom u Boru i budućom topionicom.

Predviđena je izgradnja rudarskih objekata, odlagališta, saobraćajne infrastrukture i svih pratećih sadržaja neophodnih za funkcionisanje kompleksa.

Moguće i preseljenje stanovništva

Poseban deo plana odnosi se na zone neposrednog i posrednog uticaja rudarskih aktivnosti, u kojima će biti uspostavljen poseban režim monitoringa zbog mogućeg sleganja zemljišta, uticaja na podzemne vode, kvalitet vazduha, zemljište, kao i zbog buke i prašine.

Kako se navodi u dokumentu, planska rešenja mogu predstavljati osnov za utvrđivanje javnog interesa i rešavanje imovinsko-pravnih odnosa, uključujući i preseljenje stanovništva, ali isključivo ukoliko stručne analize i zakonom propisane procedure pokažu da nije moguće obezbediti prihvatljive uslove za život i bezbednost.

U zonama koje budu određene kao područja pretežne rudarske namene neće biti dozvoljena nova gradnja, već samo održavanje postojećih objekata do eventualnog preseljenja. Za područja označena kao potencijalna rudarska zona za sada neće biti ograničenja, a eventualne izmene režima korišćenja prostora zavisiće od rezultata monitoringa tokom eksploatacije.

Za Donje ležište rudnika Čukaru Peki planiran je kontinuirani geotehnički nadzor zbog mogućeg sleganja terena. Ukoliko se proceni da bi eksploatacija mogla da ugrozi deo državnog puta Bor–Zaječar, plan predviđa njegovo preventivno izmeštanje, uz uspostavljanje zaštitnih zona, signalizacije i sistema stalnog praćenja.

Nosilac izrade plana je Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije, dok je obrađivač Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije.

Građani, privreda i sve zainteresovane strane mogu dostaviti primedbe i sugestije na ovaj planski dokument do 3. avgusta, a one će biti razmotrene prilikom izrade konačnog prostornog plana.

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi