Nosite prezime slavne srpske dinastije? Mnogi odmah pomisle na „plavu krv“, ali evo šta ono zaista govori o vašem poreklu

Prezime izgovaramo svakog dana, ali retko se zapitamo koliko daleko u prošlost seže njegovo poreklo. Neka prezimena koja se i danas mogu čuti u Srbiji ista su kao imena porodica koje su ostavile dubok trag u srednjovekovnoj istoriji.

Nemanjići, Brankovići, Lazarevići i Mrnjavčevići podsećaju na vladare i vlastelu. Ipak, ako neko danas nosi jedno od tih prezimena, to samo po sebi ne znači da potiče od istorijske dinastije.

Kako su nastajala prezimena u Srbiji

Prezimena u obliku u kojem ih danas poznajemo u Srbiji su se uglavnom ustalila tokom 19. veka. Porodice su ih dobijale po imenu pretka, zanimanju, mestu iz kojeg su poticale ili osobini po kojoj su bile poznate.

Imena vladarskih i vlastelinskih porodica zabeležena su mnogo ranije. Sačuvali su ih povelje, manastirski zapisi i drugi istorijski dokumenti, pa su neka ostala poznata i vekovima kasnije.

Nemanjići

Nemanjići su najpoznatija srpska srednjovekovna vladarska dinastija. Njeni članovi imali su presudnu ulogu u razvoju srednjovekovne srpske države, kulture i crkve.

Dinastiju je utemeljio Stefan Nemanja. Među njenim najpoznatijim pripadnicima su Sveti Sava, Stefan Prvovenčani, kralj Milutin i car Dušan.

Brankovići

Porodica Branković spadala je među najznačajnije srpske vlastelinske porodice u 14. i 15. veku. Jedan od njenih najpoznatijih pripadnika, Vuk Branković, učestvovao je u Kosovskoj bici 1389. godine. Kasnije su članovi ove porodice nosili i titulu despota.

Lazarevići

Ime Lazarevića vezuje se za kneza Lazara Hrebeljanovića i njegove naslednike. Među njima se posebno izdvaja njegov sin, despot Stefan Lazarević, koji je vladao početkom 15. veka. U vreme njegove vladavine Beograd je postao prestonica srpske države.

Mrnjavčevići

Mrnjavčevići su bili moćna vlastelinska porodica. Pripadali su joj kralj Vukašin i njegov sin Marko Mrnjavčević, koji je u narodnom predanju postao poznat kao Kraljević Marko, jedan od glavnih junaka srpske epske poezije.

Može li prezime da otkrije plemićko poreklo?

Pomisliti da isto prezime znači i vezu sa srednjovekovnim vladarima može biti primamljivo. Porodično poreklo, međutim, ne može se utvrditi samo na osnovu imena koje neko nosi.

Ljudi su se tokom vekova selili, porodice granale, a prezimena menjala. Isto prezime moglo je i nezavisno da nastane na različitim mestima. Zato dve osobe koje ga danas dele ne moraju imati zajedničkog pretka, a još manje se samo na osnovu prezimena može zaključiti da su potomci vladarske porodice.

Za pouzdanije istraživanje porekla potrebno je pratiti matične i crkvene knjige, popise stanovništva, arhivsku građu i druge istorijske izvore.

Poznato prezime može biti povod da se krene u potragu za porodičnom istorijom, ali nije dokaz „plave krvi“. Ta potraga možda neće dovesti do kraljeva i despota, ali može otkriti priču o precima koja seže mnogo dalje nego što se na prvi pogled čini.

Bonus video:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi