Pogledajte kako se nekada slavio Božić na Belom dvoru: Kraljevska porodica počinjala je proslavu 10 dana ranije! (FOTO)

07.01.2022

08:30

0

Na pravoslavni praznik Materice, kada su deca iz sirotišta dolazila na dvor, vezivala Kraljicu Mariju, a ona im davala poklone

Pogledajte kako se nekada slavio Božić na Belom dvoru: Kraljevska porodica počinjala je proslavu 10 dana ranije! (FOTO)
Promo/24sedam/Beli dvor

Za vreme Kraljevine Srbije, tako i kasnije Kraljevine SHS i Jugoslavije, više je praktikovano i važnije je bilo obeležavanje Božića, dok je proslava Nove godine bila manje popularna.

Praznična atmosfera počinjala je desetak dana pre samog dana Hristovog rođenja, na pravoslavni praznik Materice, kada su deca iz sirotišta dolazila na dvor, vezivala Kraljicu Mariju, a ona im davala poklone.

Promo/24sedam/Beli dvor
 

- Praksa je bila da na Badnji dan vojska i oficiri iz topčiderske kasarne seku i donose badnjak za Dvor, da bi potom oficiri išli u Oficirski dom, uzimali badnjak za svoju jedinicu i odlazili u kasarne da slave Badnje veče - objasnili su za 24sedam u PR službi Belog dvora. 

Kralj (prvo Petar I, potom Aleksandar I i nakon njegovog ubistva Petar II), bi kao starešina Kraljevskog doma ispred ulaza dočekivao badnjačare i posipao badnjak žitom. Potom bi u dvoru primio oficire, poslužio ih, da bi samo veče kraljevska porodica provela sama u svom domu.

Na sam dan Božića, rano ujutru položajnik bi došao u Kraljevski dvor, da bi se potom išlo u crkvu na liturgiju. U dnevniku maršala dvora Kralja Aleksandra Prvog za 1928. godinu, zabeleženo je da je crkvena služba služena u Dvorskom hramu i da je njoj prisustvovao položajnik i pripadnici Kraljeve garde. Čestitke za Božić su stizale sa svih strana, a zanimljive su one koje su stizale sa engleskog dvora, u kojima se britanski kralj Džordž V, a potom i Džordž VI obraćaju našim vladarima sa „dragi rođače“. 

- Potom bi Kraljevska porodica išla u sirotišta ili primala siročiće na dvoru, gde bi im kralj i kraljica davali poklone. Brojne su fotografije na kojima se vidi mladi kralj Petar Drugi, kako sa majkom, kraljicom Marijom, koja je još bila u dubokoj crnini zbog smrti kralja Aleksandra Prvog, i braćom kraljevićima Tomislavom i Andrejom, deli poklone deci iz sirotišta. Takođe, uoči svakog Božića, iz kraljeve blagajne, od ličnog novca Njegovog veličanstva kralja, davana je božićna pomoć učenicima srednjih škola i fakulteta, kao i dobrotvornim udruženjima i siromašnim pojedincima .

Nakon povratka u Srbiju Prestolonaslednik Aleksandar i Princeza Katarina su nastavili tradiciju.
U januaru 2002. godine, na Kraljevskom Dvoru su održani prijemi za decu bez roditeljskog staranja, iz socijalno ugroženih porodica i decu sa teškoćama u intelektualnom razvoju. Na prijemu im Kraljevska porodica daje poklone, organizuje priredbe i provodi vreme u druženju sa najmlađima. Takođe, u domovima za decu se tradicionalno organizuju Božićne trpeze, sa željom da najmlađi uživaju u lepom prazničnom obroku.

Promo/24sedam/Beli dvor
 

Božić na Kraljevom dvoru

Dnevni list "Politika" je 1910. godine opisala kako Kraljevska porodica proslavlja Božić.

" Veliki hrišćanski praznik Hristovog rođenja koji skoro sa istovetnim običajima slavi ceo srpski narod, od jadranskih obala i Pešte do Iskre i Soluna, proslaviće se na svečan način i u dvoru Kralja Petra. 

Kralj Petar se sprema da dočeka taj praznik isto onako kao i njegovi podanici. On posti kao i oni, vrši sve božićne običaje kao i oni, i kad na prvi dan Božića rano izjutra budu pošli polaženici da čestitaju praznik, i da požele dobro kući u koju stupaju, krenuće se polaženik i Kraljevom Dvoru.

Oficiri beogradskog garnizona na Badnji dan po podne u svečanoj povorci i sa muzikom na čelu idu u Košutnjak i tamo seku dva badnjaka. Jedan od tih badnjaka nosi se u Oficirski Dom a drugi u Dvor. Kralju donose božićnje drvo četvorica: jedan redov, jedan podoficir i dva oficira.

Njih dočekuje u dvorskom tremu Kralj Petar i onda svi zajedno unose badnjak u salon, onu veliku dvoranu koja se nalazi u prizemlju novog dvora s lica Kralj Milanove ulice. Tu u kaminu već bukti velika vatra na koju se polaže badnjak i preliva vinom. Kad plamen zahvati drvo, onda Kralj na jednu od badnjakovih grančica nabada jabuku i posle toga prihvata naročito spremljeno sito sa orasima koje razbaca u sva četiri ugla dvorane. Pošto se razbaca i slame, nastaje posluženje.

Kralj, koji inače ustaje vrlo rano, dočekuje božićnu zoru na nogama. Tada, čim se svane, dolazi Kralju kao polaženik jedan pitomac Vojne Akademije, koga Kralj zadržava kao svoga gosta na ručku. U 8 časova izjutra Kralj odlazi u crkvu, a oko 10 časova već je ponovo u Dvoru i tu prima čestitanja od dvorskog časništva, pred podne odlazi te čestita praznik Mitropolitu, predsedniku Vlade i predsedniku Narodne Skupštine.

Božić se u Dvoru i ako svečano provodi ipak skromno. I skoro jedina raskoš toga dana jeste božićnje prase, koje se kolje i u najsiromašnijim srpskim kućama. Ove godine proći će božićni praznici u dvoru i još tiše no obično jer je Princeza Jelena u Italiji kod tetke kraljice Jelene, a Prestolonaslednik Aleksandar na lečenju u Francuskoj, tako će Kralj provesti Božić samo sa Kraljevićem Đorđem i Princem Pavlom.

Svake godine Kralju čestitaju Božić vaseljenski patrijarh, jerusalimski patrijarh, ruski car i crnogorski kralj. Sem toga stižu čestitke iz svih krajeva Srpstva. "

 

BONUS VIDEO

24sedam TV

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi