Zašto Srbi 15. septembra slave Dan srpskog jedinstva: Datum nije slučajan, iza svega stoji velika istorijska pobeda

Srbija i Republika Srpska 15. septembra obeležavaju Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave, praznik posvećen zajedništvu srpskog naroda, njegovoj borbi za slobodu i nacionalnim simbolima. Datum nije izabran slučajno – upravo 15. septembra 1918. godine počeo je proboj Solunskog fronta, jedna od najvažnijih pobeda srpske vojske u Prvom svetskom ratu.

Praznik je ustanovljen 2020. godine, kada su Srbija i Republika Srpska odlučile da 15. septembar zajednički obeležavaju kao dan koji treba da simbolizuje jedinstvo srpskog naroda, bez obzira na to gde Srbi žive. Prvi put je obeležen iste godine, a vremenom su manifestacije povodom ovog datuma organizovane i među Srbima u dijaspori.

Zašto baš 15. septembar?

Odgovor se nalazi u jednom od najslavnijih poglavlja srpske vojne istorije.

U ranim jutarnjim časovima 15. septembra 1918. godine, nakon snažne artiljerijske pripreme koja je počela prethodnog dana, savezničke snage krenule su u odlučujući proboj Solunskog fronta. Srpska vojska, koja je nepune tri godine ranije prošla kroz strahote povlačenja preko Albanije, bila je jedna od glavnih udarnih snaga ofanzive.

Profimedia

Proboj je bio silovit i brz. Srpske i savezničke jedinice probile su neprijateljske položaje i primorale protivničke snage na povlačenje, a već 29. septembra Bugarska je potpisala primirje. Srpska vojska nastavila je nezadrživo napredovanje ka otadžbini, da bi 1. novembra 1918. godine oslobodila Beograd.

Upravo zato 15. septembar nosi snažnu simboliku povratka, pobede i slobode – tog dana počeo je veliki pohod srpske vojske ka oslobođenju otadžbine. Sećanje na proboj Solunskog fronta predstavlja istorijski temelj izbora ovog datuma za Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave.

Zastava kao simbol zajedništva

Posebno mesto u prazniku ima srpska trobojka – crveno-plavo-bela zastava.

Njena simbolika neraskidivo je povezana i sa srpskim pukovskim zastavama iz vremena balkanskih ratova i Prvog svetskog rata. Kralj Petar I Karađorđević uručio je 1911. godine srpskoj vojsci 51 pukovsku zastavu. Pod tim barjacima srpski vojnici prošli su najteže bitke od 1912. do 1918. godine, a nijedna zastava nije pala u neprijateljske ruke.

Tanjug/Vladimir Sporčić

Zato zastava u okviru ovog praznika nije samo državno obeležje. Ona predstavlja istorijsko pamćenje, žrtvu prethodnih generacija, ali i zajednički identitet Srba sa obe strane Drine i širom sveta.

Praznik Srbije i Republike Srpske

Ideja o zajedničkom prazniku predstavljena je u avgustu 2020. godine, nakon razgovora najviših zvaničnika Srbije i Republike Srpske. Vlada Srbije je 11. septembra iste godine donela odluku da se 15. septembar ubuduće obeležava kao Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave, a odgovarajuća odluka doneta je i u Republici Srpskoj.

Praznik je ustanovljen sa ciljem očuvanja i negovanja zajedničkog jezika, kulture, istorije, tradicije i nacionalnog identiteta srpskog naroda.

Jedan od njegovih najupečatljivijih simbola jeste zastava, pa se građani 15. septembra pozivaju da srpske trobojke istaknu na svojim kućama, balkonima i drugim mestima, dok se širom Srbije i Republike Srpske organizuju svečanosti i različite manifestacije.

Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave tako objedinjuje tri snažne poruke – jedinstvo kao izraz zajedništva srpskog naroda, slobodu kao jednu od temeljnih vrednosti njegove istorije i zastavu kao prepoznatljiv simbol nacionalnog identiteta.

BONUS VIDEO:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi