Pre JAT-a i Er Srbije postojao je Aeroput: Zaboravljeni gigant koji je promenio sve

Aeroput (Društvo za vazdušni saobraćaj A.D. Aeroput) bio je prva jugoslovenska civilna avio-kompanija i jedan od pionira vazdušnog saobraćaja u jugoistočnoj Evropi između dva svetska rata. Osnovan je 17. juna 1927. godine u Beogradu, u periodu kada je avijacija predstavljala simbol tehnološkog napretka i državnog prestiža.

Vizija pionira i prvi letovi

Jedna od ključnih ličnosti u osnivanju kompanije bio je Tadija Sondermajer, jedan od najznačajnijih pionira domaće avijacije. Njegova ideja bila je da vazdušni prevoz postane redovna i dostupna usluga, a ne samo spektakl za privilegovane.

Već 1928. godine uspostavljena je redovna linija Beograd–Zagreb, čime je započela era organizovanog putničkog avio-saobraćaja na prostoru tadašnje Kraljevine Jugoslavije. Taj događaj smatra se početkom civilnog letenja u regionu.

Razvoj mreže i međunarodne veze

Tokom tridesetih godina Aeroput je razvijao domaće i međunarodne linije. Povezivani su Beograd, Zagreb, Ljubljana, Sarajevo, Skoplje i drugi gradovi, dok su međunarodne rute vodile ka centralnoj i jugoistočnoj Evropi.

Kompanija je modernizovala flotu i pratila evropske standarde bezbednosti i organizacije. U tom periodu Aeroput je bio među važnijim prevoznicima u regionu, a Beograd je postajao značajna vazdušna raskrsnica.

Prekid rada tokom rata

Drugi svetski rat prekinuo je rad kompanije 1941. godine. Okupacija je zaustavila civilni vazdušni saobraćaj, a Aeroput je faktički prestao da funkcioniše. Formalno je ugašen 1948. godine, ali njegovo iskustvo i kadrovi ostali su temelj posleratnog razvoja avijacije.

Kontinuitet: Od Aeroputa do savremenog prevoznika

Nakon rata osnovan je Jugoslovenski aerotransport (JAT), koji je nastavio tradiciju nacionalnog vazdušnog prevoznika. Tokom decenija JAT je izrastao u prepoznatljivu kompaniju sa širokom mrežom evropskih i interkontinentalnih letova.

Danas se kao naslednik te tradicije navodi Er Srbija, koja kao početak svoje istorije uzima upravo 1927. godinu – godinu osnivanja Aeroputa.

Istorijski značaj

Aeroput nije bio samo prva avio-kompanija na ovim prostorima. Bio je simbol modernizacije, tehnološkog razvoja i ambicije da se zemlja uključi u savremene evropske tokove. Postavio je temelje organizacije vazdušnog saobraćaja, obuke kadra i razvoja mreže linija.

Bez Aeroputa ne bi bilo ni JAT-a, a bez JAT-a ni današnje Er Srbije. Zato se 1927. godina smatra početkom institucionalne istorije civilnog vazduhoplovstva u Srbiji i nekadašnjoj Jugoslaviji.

Bonus video:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi