Evropa gori, a za sve je kriva retka klimatska pojava: Šta je omega blokada i koliko dugo može da traje

Zapadna Evropa suočava se sa snažnim toplotnim talasom koji je već odneo više od 40 života u Francuskoj, dok temperature u pojedinim oblastima prelaze 40 stepeni Celzijusa. Vrućine pogađaju i druge zemlje regiona, stvarajući ozbiljne probleme u svakodnevnom životu.

Meteorolozi objašnjavaju da je za ovakve ekstremne uslove odgovorna takozvana "omega blokada" - specifičan obrazac u atmosferi u kom se velika masa toplog vazduha "zarobljava" nad istim područjem danima ili čak nedeljama, što dovodi do dugotrajnog perioda suše i visokih temperatura.

Ova pojava dobila je naziv po obliku grčkog slova Ω, jer se sistem visokog pritiska toplog vazduha nalazi između dva područja nižeg pritiska, formirajući karakterističnu strukturu, navodi Rojters.

Kako nastaje i zašto se vrućina zadržava

U normalnim uslovima mlazna struja pomera vremenske sisteme sa zapada ka istoku. Međutim, tokom omega blokade taj tok slabi ili se preusmerava, što dovodi do toga da se sistemi "zaglave" i postanu gotovo nepokretni.

Takva konfiguracija omogućava da se topao vazduh zadrži nad istim regionom, dok sunčano i vedro vreme dodatno podiže temperature jer gotovo da nema oblaka koji bi ublažili zagrevanje.

Profimedia

Tipično, ovakvi obrasci traju od tri do deset dana, ali u pojedinim slučajevima mogu potrajati i znatno duže.

Francuska i Španija trenutno su među najpogođenijim zemljama, gde su ekstremne vrućine već prešle granicu od 40 stepeni. Istovremeno, oblasti pod uticajem niskog pritiska na periferiji sistema beleže znatno hladnije i vlažnije vreme.

Velika Britanija se nalazi na granici između toplog i hladnog sistema, pa jug i istok zemlje beleže visoke temperature, dok sever i zapad imaju svežije i kišovitije vreme, prema podacima britanske meteorološke službe.

Klimatske promene i sve češći toplotni ekstremi

Naučnici još nemaju jedinstven stav o tome da li klimatske promene direktno utiču na učestalost omega blokada, ali postoji širok naučni konsenzus da globalno zagrevanje povećava intenzitet i trajanje toplotnih talasa.

Profimedia

Sagorevanje fosilnih goriva, uključujući ugalj, naftu i gas, dovelo je do porasta prosečne globalne temperature od oko 1,3 stepena u odnosu na predindustrijski period. To znači da ekstremni toplotni događaji danas polaze od već više "osnovne" temperature.

Prema rečima Kler Barns, istraživačice sa Imperijal koledža u Londonu, evropski toplotni talasi danas su za 2 do 4 stepena Celzijusa topliji nego što bi bili bez ljudskog uticaja na klimu. Zbog toga, kada se pojave obrasci poput omega blokada, posledice u vidu ekstremnih vrućina postaju znatno izraženije.

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi