Na današnji dan Moskva ponovo postala prestonica: Evo zašto su boljševici 1918. napustili Petrograd

Moskva je 12. marta 1918. godine ponovo postala prestonica Rusije, kada je boljševička vlada Vladimira Iljiča Lenjina donela odluku da sedište države premesti iz Petrograda. Ova odluka doneta je u jeku velikih političkih i vojnih previranja posle Oktobarske revolucije i imala je dugoročne posledice po političku geografiju Rusije.

Iako se često smatra da je reč o formalnoj administrativnoj promeni, preseljenje prestonice bilo je i bezbednosna i simbolička odluka koja je Moskvu ponovo postavila u centar ruske državnosti.

Povratak istorijskog centra države

Pre nego što je Petar Veliki početkom 18. veka osnovao Sankt Peterburg i tamo premestio prestonicu, Moskva je vekovima bila političko i duhovno središte ruske države. Zbog toga je odluka iz 1918. imala snažnu istorijsku simboliku – nova vlast se vraćala gradu koji je dugo bio srce Rusije.

Dolaskom sovjetske vlade u Moskvu, Kremlj je ponovo postao centar državne vlasti, što je ostao sve do danas.

Strah od nemačkog napredovanja

Glavni razlog za preseljenje ipak nije bila tradicija, već bezbednost. Petrograd se u tom trenutku nalazio relativno blizu fronta i bio je izložen opasnosti od nemačkog napredovanja tokom Prvog svetskog rata.

Boljševici su procenili da je Moskva bezbednija jer se nalazi dublje u unutrašnjosti zemlje, daleko od tadašnjih ratnih linija i potencijalnih napada.

Hitna operacija preseljenja

Preseljenje državnih institucija sprovedeno je izuzetno brzo. Tokom 11. i 12. marta 1918. državni organi napustili su Petrograd, a sovjetima širom zemlje poslata je telegramska poruka kojom je potvrđeno da se vlada preselila u Moskvu.

U praktičnom smislu, nova prestonica uspostavljena je gotovo preko noći.

Kremlj ponovo postao političko srce Rusije

Dolaskom sovjetskog rukovodstva u Moskvu, kompleks Kremlja ponovo je postao sedište najviših državnih institucija. Time je obnovljena tradicija koja datira još iz vremena srednjovekovne Rusije.

Odluka doneta 1918. godine pokazala se dugoročno presudnom – Moskva je kasnije postala prestonica Sovjetskog Saveza, a tu ulogu zadržala je i nakon raspada SSSR-a.

Tako je preseljenje prestonice pre više od jednog veka oblikovalo politički centar Rusije kakav poznajemo i danas.

Bonus video:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi