Najbolji filmovi o 11. septembru: Ostvarenja dostojna tragedije (VIDEO)

12.09.2021

10:48 >> 10:49

0

Autor: Dejan Ćirić

Nakon početnog šoka, Holivud je brzo reagovao, kroz seriju filmova, na početku naglašenog patriotskog kursa, ali kako je vreme odmicalo i sve prisutnije rad

Najbolji filmovi o 11. septembru: Ostvarenja dostojna tragedije (VIDEO)
Profimedia

Teroristički napad na kule Svetskog trgovinskog centra u Njujorku 11. septembra 2001. godine, kao događaj koji je iz temelja uzdrmao američko društvo i američko shvatanje sveta, očekivano je imao i uticaj na sedmu umetnost.

Nakon početnog šoka, Holivud je brzo reagovao, kroz seriju filmova, na početku naglašenog patriotskog kursa, ali kako je vreme odmicalo i sve prisutnije radikalnije kritičke oštrice, usmerene na uzroke i posledice, koje je ovaj događaj izazvao u američkom društvu. Dvogodišnji period nakon 11. septembra, bilo je doba u kojem je film kao medij bio definisan po patriotizmu, uz istaknutu averziju prema slikama nasilja i uništenja.

Profimedia

Slike masovnog razaranja u kojima su devedesete uživale (“Dan nezavisnosti”, “Armagedon”), nestale su gotovo preko noći. Ratni filmovi izvan patriotskog kursa nisu bili aktuelni, a većina ponude u bioskopu naginjala je fantaziji i porodičnim komedijama, dok su “sumnjivi” filmovi bili ignorisani. To je bilo uočljivo, sve dok Stiven Spilberg nije započeo vizuelnu asocijaciju na 11. septembar, kroz kodifikovane slike razaranja iz svog spektakla “Rat svetova” (2005). Scene realnog masovnog uništenja iz medijskog pejzaža nestale su zbog vela straha, kako je to naveo Spilberg.

– Tumačenje “Rata svetova”, kao odgovor na tragediju Njujorka, dogodila su se u vreme neizvesnosti. Živimo pod velom straha pod kojim nismo živeli pre 11. septembra. Došlo je do emocionalne promene u ovoj zemlji, koja nije išla u dobrom pravcu kada su u pitanju život i umetnost – rekao je reditelj.

Profimedia

Holivud je od svog osnivanja imao ogromnu društveno-kulturološku moć, koja je često korišćena od strane tzv. duboke države kao udarna pesnica u marketinškom postavljanju Amerike kao globalne sile, ali je konstantno imao autore, koji su kroz filmsku umetnost preispitivali američko igranje svetskog policajca i ozbiljne posljedice tih geopolitičkih igara, koje su se kao bumerang vraćale na tlo Amerike, piše glassrpske.com. Sudar ovih struja, one koju podržava država i one koja preispituje njene postupke, često je izbacivao filmove u oštrom političko-ideološkom kontrastu.

Ipak, druga filmska struja nakon događaja 11. septembra, pre svega zbog zloglasnog “patriotskog akta”, često je znala da bude „isečena“ tihim cenzorskim zabranama, dok pritisak državne desnice i masovna patriotska histerija nije počela da popušta pod činjenicama, koje su sve otvorenije govorile da stvari nikad nisu crno-bele, pa čak i kada je u pitanju najveći teroristički napad u istoriji SAD.

Profimedia

U proteklih 20 godina snimljeno je više od 50 igranih i dokumentarnih filmova, na određeni način vezanih za ovu tematiku. Izdvajamo pet igranih ostvarenja koja su umetnički kvalitetno obradila događaje iz Njujorka, na način dostojan tragedije, koja je direktno u smrt poslala preko 3.000 ljudi u zgradama centra, a indirektno posejala smrt i razaranje širom planete, promeniviši zauvek moderni svet.

“Svetski trgovinski centar”

Dramski film o katastrofi iz 2006. o napadu iz 2001. u kojem glume Nikolas Kejdž i Majkl Pena kao policajci lučke uprave koji su ušli u kule koje se urušavaju, kao i Marija Belo i Megi Džilenhol, kao njihove supruge. Iako težak za gledanje, film prema scenariju Andre Berlofa, dirljivo je priznanje preživelima i žrtvama nacionalne tragedije, režiran od strane Olivera Stouna. Iako je Stoun prilično provokativan režiser prema američkoj politici, “Svetski trgovinski centar” je iznenađujuće ličan i dirljiv film o 11. septembru iz perspektive dvojice spasilaca, koji su preživjeli tragediju. Stoun podriva istinitu priču o hrabrim policajcima zarobljenim u ruševinama, sa emotivnim prizorima njihovih žena kako brinu za njih, ali melodramski pristup je uglavnom odbio publiku.

“Junajted 93”

Jedan od boljih filmova na ovu temu ne bavi se direktno udarom u dve kule, već avionom na letu 93, koji je trebalo da udari u zgradu Kapitola, ali je pobuna putnika sprečila plan terorista i srušila letelicu na zemlju, bez preživelih. Ovaj čin kolektivnog herojstva, bio je idealan da ukaže na ljudsku otpornost pred terorizmom, spakovanu u klaustrofobično napet triler. Britanski reditelj Pol Gringras namerno se opredelio za nepoznate aktere, pa čak i neke od stvarnih kontrolora saobraćaja, koji su bili uključeni u događaje 11. septembra, kao glumce za napetu dramu u realnom vremenu koja hoda hoda tankom oštricom između dokumentarnog i fikcije. Postoje kontroverze u pogledu istorijske tačnosti, ali film je pokupio sjajne kritike i nominovan je za Oskara za najbolju režiju i montažu.

“Reign Over Me”

Ovaj film pisca i režisera Majka Bendera iz 2007. godine jedna je od retkih dramskih uloga za komičara Adama Sandlera, koji glumi fiktivnog čoveka koji je izgubio porodicu u napadima 11. septembra i koji potiskuje tugu u godinama koje dolaze. Kad naleti na svog starog cimera sa fakulteta, kojeg glumi Don Čindl, njih dvojica ponovo obnavljaju svoje prijateljstvo i pomažu jedan drugom u ozdravljenju. To je bolan i duhovit film o traumi i patnji, daleko uverljiviji i emocionalniji od nekih izvikanijih filmova, koji su se bavili ovim događajima.

“Zero Dark Thirty”

Ovo je jedan od retkih filmova povezanih sa 11. septembrom koji je uspeo da postigne uspeh na bioskopskim blagajnama i priznanje kritičara u isto vreme. Film počinje snimcima napada na Njujork, a završava finalom lova na Osamu Bin Ladena. Skoro tri sata, metodično i brutalno, Ketrin Bigelou, dobitnica Oskara, vodi svoju junakinju Maju, koja se iz američkog patriote pretvara u američkog fanatika, koja na svom putu do ubistva vođe Al Kaide žrtvuje doslovno sve – od prijatelja, preko saveznika, do svog života, a kada ostvari svoj cilj, više nikom nije stalo do toga, uključujući i nju samu, dok se nakon obavljanja zadatka vraća u drugu zemlju koju je napustila nakon napada.

“Worth”

Najnoviji film sa ovom tematikom jeste elegantna i upečatljiva drama režiserke Sare Kolanđelo iz ove godine, o pravnim borbama kako bi se preživeli iz napada i rodbina stradalih, motivisali da se prijave za državnu reparaciju. Advokat i profesor Ken Fejnberg u brilijantnom tumačenju Majkla Kitona, postavlja učenicima klasično egzistencijalno pitanje: “Koliko vredi život?“. Kolanđelo vešto gura priču i njene aktere na viši nivo. ističući u prvi plan osobe koje su najviše stradale, a dobile najmanje priznanja, kao poluzaboravljeni podsetnici na najveći poraz u modernoj američkoj istoriji nakon Perl Harbura. Sa 20. godišnjicom tragedije ovo je dobro vremenski pogođen i mudar film ispunjen emocijama.

„Preokret“

Dokumentarni serijal režisera Spajka Lija “Turning Point: 9/11 and the War on Terror” premijerno je prikazan 1. septembra na Netfliksu. Ova serija u pet epizoda detaljno istražuje kako su katastrofalni događaji promenili životni tok američke nacije od nastanaka Al Kaide, preko samog napada u Njujorku, do američkog odgovora u Iraku i Avganistanu. Serija uključuje intervjue sa zvaničnicima iz različitih administracija, preživelima iz napada, bivšim osobljem CIA-e, američkim veteranima, talibanskim vođama, avganistanskim civilima i brojnim drugim ličnostima.

Pročitajte još

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam