Prva knjiga štampana u Beogradu izložena u Konaku kneginje Ljubice (FOTO)

29.12.2020

13:31 >> 16:49

0

Autor: M. Cukić

Beogradsko četvorojevanđelje dovršeno je 4. avgusta 1552. godine, a igrom slučaja posvećeno je Sulejmanu II Veličanstvenom

Prva knjiga štampana u Beogradu izložena u Konaku kneginje Ljubice (FOTO)
Beogradsko četvorojevanđelje / Tanjug / Strahinja Aćimović

Prva knjiga otisnuta u Beogradu “Beogradsko četvorojevanđelje” dostupna je od danas posetiocima Konaka kneginje Ljubice, a istoričar i kustos Vladimir Tomić kaže da je najznačajnija hrišćanska bogoslužbena knjiga, u kojoj su ispričani život, učenja i dela Isusa Hrista, kao i njegovo stradanje i vaskrsenje, igrom slučaja posvećena Sulejmanu II Veličanstvenom.

Štampanje prve knjige dovršeno je 4. avgusta 1552. godine, a kako posetioci sada mogu videti ona je štampana na papiru, u folio formatu, krupnim ćiriličnim slovima na srpskoslovenskom književnom jeziku. Ukoričena je u kožni povez s metalnim kopčama, a korice su urađene u zlatotisku.

Prema rečima Vladimira Tomića, kada je štampana prva knjiga u Beogradu, sredinom XVI veka, grad se već više od tri decenije nalazio u sastavu Osmanskog carstva, pod vladavinom sultana Sulejmana II Veličanstvenog, koji je Beograd osvojio 29. avgusta 1521.

Tanjug / Strahinja Aćimović

– U ovom periodu turske vladavine, Beograd postaje jedan od najprometnijih gradova evropskog dela Osmanskog carstva u kome se preplitalo nekoliko glavnih kopnenih i rečnih puteva. Pored domaćih Srba, doseljenika iz Bosne i Hercegovine, Dubrovčana, Turaka, Grka, Jevreja, Jermena i Mađara, koji su tada, pored Osmanlija, sačinjavali njegovo stalno stanovništvo, u Beograd su sa svojom robom dolazili i Arapi, Persijanci, Tatari, kao i mnogi drugi trgovci sa istoka. Grad je naglo menjao svoj izgled, dobijajući odlike naselja orijentalnog tipa -kazao je Tomić.

Dodaje da je tek 1831. godine štampana prva knjiga u Beogradu nakon “Beogradskog četvorojevanđelja” za vreme vladavine Kneza Miloša, a kako kaže, u vreme štampanja knjige Osmansko carstvo je najača sila na svetu koje se prostiralo od srednje Evrope do Indijskog okeana na tri kontinenta.

Tanjug / Strahinja Aćimović

– Dakle, reč je o carstvu koje je želelo da pokori celu Evropu. U Beogradu su planirali napad na Beč. Dogodilo se da u muslimansko-islamskom cartvu baš ovde bude štampana hrišćanska bogoslužbena knjiga, a da u sve to bude uključen rimokatolik, dubrovčanin Trojan Gundulić.  Naravno takva knjiga nije mogla da bude štampana u Beogradu, a da ne bude posvećena sultanu – kaže Tomić.

Tanjug / Strahinja Aćimović

“Beogradsko četvorojevanđelje” je počeo da štampa knez Radiša Dmitrović koji je osnovao prvu beogradsku štampariju.

Tomić naglašava da istorija ne zna mnogo o Dmitroviću osim da je poreklom bio iz Hercegovine i da je hteo iza sebe da ostavi zadužbinu.

Pročitajte još

– Za razliku od ostalih knezova koji su iza sebe ostavljali crkve i manastire, Dmitrović je želeo da odštampa bogoslužbenu knjigu. U sred štampanja “Beogradskog četvorojevanđelja” on je preminuo i njegov posao je preuzeo Trojan Gundulić, berberin tog doba, koji je između ostalog bio i hirurg. Bio je Dubrovčanin u Beogradu što je veoma očekivano za ovaj grad u 16. veku. Dubrovčani su imali svoju koloniju koja se nalazila u današnjoj Dubrovačkoj ulici koja se često nazivala i Hrišćanskom čaršijom. Dubrovčani su bili najznačajniji trgovci tog vremena, a jedan od tih trgovaca bio je Trojan Gundulić koji je štampanjem Jevanđelja želeo da zaradi novac – kazao je Tomić.

Tanjug / Strahinja Aćimović

Kustos izložbe naglašava da je štamparija u Beogradu gde je štampano jevanđelje bila prva svetovna štamparija u Srbiji.

– Do tog momenta knjige su štampane u Rujnu, Gračanici, Mileševi i Mrkšinoj crkvi. Pored njih, osnovane su i dve štamparije u gradovima, u svetovnim sredinama, u Beogradu 1552. godine i Skadru 1563. godine – kazao je Tomić.

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi

Izvor: Tanjug

Najčitanije Vesti