Da biste stigli do ovih mesta u Srbiji, morate preko granice: Neobična geografija zbunjuje i navigaciju

Iako Srbija na velikom delu svoje teritorije ima prilično jasne granice, koje često prate velike reke poput Dunava i Drine ili planinske vence, raspad nekadašnje SFRJ ostavio je iza sebe nekoliko veoma neobičnih geografskih situacija.

Tako danas postoje mesta do kojih put iz Srbije može da vodi preko teritorije druge države, sela koja administrativno pripadaju susednoj zemlji iako su okružena Srbijom, ali i saobraćajnice koje na kratkim deonicama prelaze državnu granicu.

Sela Republike Srpske unutar Srbije

Jedan od najzanimljivijih primera nalazi se kod Priboja. Sastavci i Međurečje teritorijalno predstavljaju veoma neobičan slučaj, jer je reč o prostoru koji je okružen Srbijom, ali pripada Bosni i Hercegovini, odnosno Republici Srpskoj.

Dok je postojala Jugoslavija i dok su današnje državne granice bile republičke, ovakva situacija nije predstavljala veći praktični problem. Nakon raspada zajedničke države, administrativna linija dobila je sasvim drugačiji značaj.

Do Neština preko Hrvatske

Posebnu geografsku poziciju ima i Neštin. Ovo sremsko selo administrativno pripada opštini Bačka Palanka, ali ga od nje razdvaja Dunav.

Najkraća drumska veza sa Bačkom Palankom zato vodi preko Hrvatske, što podrazumeva prelazak državne granice. Situacija koja u vreme SFRJ gotovo da nije bila primetna postala je mnogo komplikovanija kada je nekadašnja republička granica postala međunarodna.

Problem bi trebalo da bude rešen izgradnjom novog mosta preko Dunava, koji će omogućiti direktnu vezu između ovog kraja i Bačke Palanke bez ulaska na teritoriju Hrvatske.

Pruga Beograd–Bar nakratko ulazi u BiH

Još jedan kuriozitet vezan je za prugu Beograd–Bar. Na svom putu između Srbije i Crne Gore ona na kratkoj deonici prolazi kroz teritoriju Bosne i Hercegovine, odnosno Republike Srpske, u području sela Gornja Rijeka, Donja Rijeka i Štrpci.

Kada je pruga građena, današnja međunarodna granica nije postojala, pa takva trasa nije predstavljala ništa neobično. Ni danas putnicima to uglavnom ne stvara probleme, pošto se vozovi na toj kratkoj deonici ne zaustavljaju radi ulaska i izlaska putnika, pa nema klasične granične kontrole.

Jamena između Hrvatske i BiH

Neobičan položaj ima i Jamena kod Šida. Ovo selo je sa ostatkom matične opštine i Srbije povezano praktično jednim drumskim pravcem.

Jamena se nalazi uz samu granicu i okružena je teritorijama Hrvatske i Bosne i Hercegovine, odnosno Republike Srpske. Preko Save postoji i veza skelom prema području Bijeljine.

Zbog takvog položaja selo na karti izgleda gotovo kao ćorsokak na krajnjem zapadu Srbije.

Dunav i komplikovana granica sa Hrvatskom

Posebna priča je granica Srbije i Hrvatske na Dunavu. Reka je tokom vremena menjala korito, dok su stare katastarske granice ostajale zabeležene prema ranijem stanju.

Srbija granicu posmatra duž sredine sadašnjeg toka Dunava, dok Hrvatska polazi od katastarskih granica iz vremena pre promena rečnog korita. Zbog toga postoje određene teritorije na obalama i adama oko kojih dve zemlje imaju različita viđenja granice.

Jedan od poznatijih primera je Vukovarska ada, popularno izletište i kupalište kod Vukovara.

U vreme zajedničke države ovakve katastarske razlike nisu imale praktičan značaj kakav imaju danas, kada je reč o međunarodnoj granici.

Jednim korakom iz Srbije u Bugarsku

Zanimljive situacije mogu da dožive i planinari na Staroj planini, gde deo državne granice Srbije i Bugarske prolazi preko planinskih vrhova i grebena.

Na pojedinim mestima dovoljan je bukvalno jedan korak da se iz Srbije pređe na teritoriju Bugarske, a moguće je stati tako da se čovek praktično nalazi na samoj graničnoj liniji.

Granica je obeležena graničnim oznakama koje treba poštovati, a zbog specifičnosti terena planinari koji se kreću neposredno uz državnu granicu trebalo bi da vode računa o propisima i procedurama graničnih službi.

Sve ove geografske neobičnosti uglavnom su nasleđe vremena kada su današnje međunarodne granice bile samo administrativne linije između republika nekadašnje Jugoslavije. Raspadom zajedničke države iste linije postale su državne granice, pa su pojedina mesta koja su nekada bila sasvim jednostavno povezana sa okolinom dobila potpuno drugačiji položaj.

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi