Staljin je odabrao glavnog glumca, Tito je ga je smatrao nepodobnim: Debakl prvog jugoslovenskog filma

09.05.2021

11:51

0

Autor: Dejan Ćirić

Reč je o ostvarenju u kome se prvi put mogla čuti parola “Smrt fašizmu, sloboda narodu!” koja je kasnije postala legendarna

Profimedia

Decenijama su generacije Jugoslovena odrastale na učenju da je “Slavica”, koja je premijeru imala 1947. godine, bila prvi jugoslovenski film. Međutim, to baš i nije bilo tako.

Čitavu godinu pre čuvene “Slavice”, u Beogradu je nastao jedan film o partizanskoj borbi. Radni naziv mu je bio “Oluja na Balkanu”. Kada je 1946. godine prikazan, prvo u Moskvi, a onda i u Beogradu, u proleće 1947, zvao se “U planinama Jugoslavije”.

Reč je o prvom filmu u kome se može čuti parola “Smrt fašizmu, sloboda narodu!” koja je kasnije postala legendarna.

Zvezda filma – prvi filmski Tito

Odmah nakon oslobođenja Beograda 1944. godine uspostavljena je tesna saradnja između partizanskih i sovjetskih vlasti. Tako je nekome palo na pamet da dve države treba zajedno da snime film. Za reditelja je odabran Abram Rom, čuveno ime u tadašnjem Sovjetskom Savezu, a on je glavnu ulogu – bosanskog seljaka Slavka Babića koji diže revoluciju protiv okupatora, poverio sunarodniku Nikolaju Mordvinovu. Glavna zvezda filma bio je Ivan Bersenjev u ulozi Tita.

www.dailymotion.com

Upravo tu se uskoro pojavio problem, piše Istorijski zabavnik. Reditelj je navodno insistirao na fizičkoj sličnosti glumaca i stvarnih likova, a ideju da Beresnjev igra jugoslovenskog maršala navodno je dao lično Staljin koji je bio zapanjen sličnošću dvojice muškaraca.

Iako je reč o sporednim ulogama, osim Tita u filmu se pojavljuje i feldmaršal Romel koga igra legendarni Bojan Stupica, ali i Draža Mihailović čija uloga je poverena hrvatskom glumcu Vjekoslavu Afriću (istom onom koji će kasnije režirati “Slavicu”). Baš u ovom ostvarenju prvi put na platnu se pojavljuju i Olivera Marković i Miša Mirković.

Josip Broz Tito Profimedia

Partizani koji govore ruski

Film je sniman širom Jugoslavije više od šest meseci, a korišćen je i dokumentarni materijal prikupljen tokom rata. Ivan Bersenjev je ozbiljno shvatio svoj zadatak. Ostalo je zabeleženo da je provodio vreme sa Titom kako bi što bolje naučio njegove gestove i pokrete. To mu, međutim, nije mnogo pomoglo.

Titu se nikada nije dopalo kako ga je Bersenjev predstavio na velikom platnu, smatrao ga je “nepodobnim”. Film je bio loše primljen i kod publike, svima je smetala činjenica da partizani govore ruski, a onim drugovima koji su imali malo “oštrije oko” i činjenica da su slike Staljina, u svakom kadru u kom se pojavljuju, veće od Titovih.

Wikimedia

O tome kako je ovaj film prihvaćen u Jugoslaviji Milovan Đilas je zapisao u knjizi “Vlast i pobuna”.

„Uloga Tita ispala je bedna, ilustrativna i neinicijativna… nismo uspeli ni da se naslov filma „U planinama Jugoslavije“, izmeni u sadržajniji, istorijski određeniji. Sovjetski umetničko-politički bunker bi odškrinuo kapke jedino na naše folklorne primedbe. Banalna, frazerska i pirotehnička seljačka buntarija.”

Pročitajte još

Godinu dana posle premijere filma dolazi do sukoba Tita i Staljina i rezolucije Informbiroa. Pravo iz bioskopskih sala, film odlazi u komunističke bunkere u kojima će ostati decenijama. Slično se dogodilo i u Sovjetskom Savezu, pa za ovaj, prvi pravi jugoslovenski dugometražni film, godinama niko nije ni znao da postoji.

Instalirajte našu iOS ili Android aplikaciju – 24sedam.rs

Komentari (0)

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Pre slanja komentara, molimo vas da se upoznate sa pravilima komentarisanja i uslovima korišćenja sajta.

Povezane vesti