Patrijarh Porfirije: Osnivanje Univerziteta Sveti Sava je nastavak prosvetnog puta SPC i srpske države

Patrijarh srpski Porfirije izjavio je danas da se osnivanjem Univerziteta Sveti Sava nastavlja dubok i istorijski utemeljen prosvetni put Srpske pravoslavne crkve (SPC), srpskog naroda i srpske države.

- Crkveni univerziteti i visokoškolske ustanove koje osnivaju ili podržavaju hrišćanske crkve nisu nikakva novost u evropskom, svetskom obrazovnom prostoru. Naprotiv, oni predstavljaju jedan od njegovih najstarijih i najznačajnijih oblika - rekao je Porfirije nakon potpisivanja Memoranduma o saradnji na osnivanju Univerziteta Sveti Sava između države i SPC.

Patrijarh je ukazao da su mnogi od najuglednijih univerziteta u Evropi nastali upravo u okrilju crkve ili uz njenu neposrednu podršku i istakao da brojne rimokatoličke visokoškolske ustanove i danas deluju širom sveta kao priznati centri obrazovanja, nauke i kulture.

Tanjug/Miloš Milivojević

- Od Papsko-gregorijanskog univerziteta u Rimu i Katoličkog univerziteta u Luvanu do univerziteta Notr Dam u Sjedinjenim Američkim Državama, ovaj model obrazovanja pokazuje dug istorijski kontinuitet i punu savremenu relevantnost - rekao je Porfirije.

Prema njegovim rečima, osnivanje Univerziteta Sveti Sava zato ne predstavlja presedan, već predstavlja prirodno uključivanje u već postojeću i široko prihvaćenu evropsku i svetsku akademsku tradiciju.

Naveo je da samo rimokatoličkih univerziteta u svetu ima više od 600 i dodao da su počeci velikih evropskih univerziteta tesno povezani sa monaškim i katedralnim školama.

Patrijarh je dodao da se od Bolonje, gde je, kako je rekao, 1088. godine nastao i pojam univerziteta, preko Pariza pa do Oksforda, visoko obrazovanje u Evropi razvijalo u neposrednoj vezi sa crkvenim ustanovama i učenim monaškim redovima.

Tanjug/Miloš Milivojević

 

Govoreći o razvoju srpskog obrazovanja u doba Svetog Save, patrijarh je naveo da se ono razvijalo u okvirima opšteg evropskog modela iz tog perioda.

- Kao arhimandrit osnovao je monašku školu u Studenici, a kao arhiepiskop katedralnu školu u Žiči. Treba reći i to da njegove studenička i žička beseda predstavljaju svojevrsne programe svetosavskog obrazovanja sa jasno postavljenim duhovnim, prosvetnim i vaspitnim ciljevima - rekao je Porfirije.

Patrijarh je naglasio da je istorija brige SPC o prosvećivanju naroda duga, slojevita i bogata. Podsetio je da su srpski studenti školovani po tuđim carstvima u 18. veku, a po povratku u svoje krajeve delili su jedno zajedničko uverenje da su škola i obrazovanje temelj duhovnog, kulturnog i društvenog napretka i preobražaja naroda i zato su mnogi od njih osnivali škole i u njima predavali, nastojeći da kroz obrazovanje oblikuju nove naraštaje.

- Posebno mesto u tom procesu pripada duhovnom kolegijumu episkopa Bačkog Visariona Pavlovića, osnovanom u Novom Sadu 1741. godine, koji se s pravom smatra početkom visokog uopšte, a u konkretnom slučaju visokog bogoslovskog, a time i univerzitetskog obrazovanja kod Srba - rekao je patrijarh.

Istakao je da osnivanje Srpskog pravoslavnog Univerziteta Sveti Sava jeste res publica u najdoslovnijem značenju te reči: briga za javno i opšte dobro, za kvalitetno obrazovanje mladih naraštaja i za budućnost društva u celini.

- Time se Crkva ne zatvara u sopstveni uski prostor, niti se udaljava od savremenog društva, već naprotiv, ostaje prisutna u njemu i otvara svoja vrata, stavljajući svoje duhovno, prosvetno i kulturno iskustvo u službu čitave zajednice i zato ovaj čin nije uperen ni protiv koga, već predstavlja izraz odgovornosti i staranja za sve koji žele da svoje obrazovanje steknu u njenom okrilju, naročito zbog činjenice da obrazovanje, prosvećivanje i studiranje ne razumemo isključivo i samo kao proces sticanja određenih znanja, nego kao istovremeno razvijanje vrline - rekao je patrijarh Porfirije.

Dodao je da se samo u sazvučju znanja i vrline može govoriti o istinskom i pravom prosvećivanju, koje je u najdubljem smislu te reči progres pojedinca i čitavog naroda.

- Otuda i ovaj naš čin i naša odluka jeste pre svega pokušaj da, oslanjajući se na predanje i tradiciju naše crkve, našeg naroda i naše države, a istovremeno uključujući se u sve najmodernije i najsavremenije standarde obrazovanja i nauke, započnemo jedno delo za koje verujemo da isključivo i samo uz pomoć Božiju može doneti dobra svakome od nas pojedinačno, ali i čitavom narodu i našoj državi - rekao je patrijarh Porfirije.

Zahvalio je predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću i premijeru Srbije prof. dr Đuru Macutu na razumevanju i podršci bez koje, kako je istakao, ne bi mogla biti ostvarena ova ideja.

- Hvala i neka Gospod blagoslovi put kojim želimo da idemo i kojim čvrsto koračamo, put Univerziteta Sveti Sava, utemeljenog na vrednostima i etosu, u krajnjoj liniji pravoslavne vere, a u organizacionom smislu oblikovanog po uzoru na savremene univerzitete - rekao je patrijarh Porfirije.

Bonus video:

 

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam Vest koja vredi