Tajna koju ne vidimo, a stalno je gledamo: Mnogi su ovde rođeni, a ne znaju osnovnu poruku koja se tiče Kalemegdana
20.08.2025 | 19:34
Ova beogradska opština puna je istorije i simbolike, ali vekovima čuva vezu između reke, grada i ljudi
Copyright 24sedam/Katarina Mihajlović/Goran Sivački
Opština Savski venac danas zauzima posebno mesto u Beogradu - i po geografskom položaju i po istorijskom značaju. Iako je formalno osnovana 1957. godine, njen prostor čuva slojeve gradske prošlosti od samih početaka širenja Beograda izvan zidina tvrđave.
Tada je, spajanjem dotadašnjih opština Topčidersko brdo i Zapadni Vračar, formirana nova gradska jedinica pod imenom Savski venac.
Površina joj iznosi oko 15 kvadratnih kilometara, a obuhvata jedan od najatraktivnijih i najstarijih delova grada - od Savamale i Senjaka, preko Dedinja, pa sve do Topčidera.
Zašto baš "Savski venac"?
Naziv opštine nije nastao slučajno. On nosi i geografsku i simboličku poruku. Naime, teritorija ove opštine prati tok reke Save, koja je decenijama bila jedna od glavnih prirodnih odrednica razvoja Beograda.
Njena linija prostiranja u obliku zaobljenog oboda - poput krune ili venca - inspirisala je da se čitav kraj nazove upravo "Savski venac". Na taj način naglašena je veza između reke i naselja, ali i lepota prirodnog okvira u kojem se razvijao ovaj deo grada.
Istoričari i vodiči često ističu da je naziv imao i poetsku konotaciju. Zamišljao se kao venac koji se spušta uz obalu Save i obuhvata prestoni grad. Odatle potiče i specifična "romantika" imena, koje i danas asocira na spoj prirode, urbanog života i tradicije.
Između starog i novog Beograda
Prostor Savskog venca smatra se jednim od najstarijih naseljenih delova Beograda izvan samog Kalemegdana. Još u 19. veku ovde se formiraju važne gradske četvrti - Savamala, kao trgovačko i zanatsko jezgro, zatim Dedinje i Senjak, koje postaju rezidencijalne zone sa vilama i diplomatskim rezidencijama, te Topčider, poznat po parku i Miloševom konaku. Upravo zbog ovakvog spoja različitih urbanih celina, Savski venac je danas bogat kulturno-istorijskim spomenicima, ali i prirodnim celinama.
Iako njegovi kvartovi datiraju iz najranijih faza modernog razvoja prestonice, administrativno gledano Savski venac je zapravo jedna od "mlađih" opština Beograda - tek od sredine 20. veka postoji pod tim imenom. Time je spojeno staro urbano nasleđe sa novim institucionalnim oblikom, pa se može reći da ova opština istovremeno nosi tradiciju i modernost.
Danas je Savski venac poznat kao centralna opština sa brojnim kulturnim, državnim i zdravstvenim ustanovama.
Tu se nalaze Klinički centar Srbije, brojna ministarstva, ali i čitavi rezidencijalni kompleksi.
Ipak, ono što ga čini posebnim jeste upravo naziv - ime koje simbolizuje geografski položaj i istorijsku ulogu.
Kada kažemo "Savski venac", mislimo na jedan od ključnih segmenata identiteta Beograda, koji vekovima čuva vezu između reke, grada i ljudi.