Kako drevni majanski kodeks predviđa buduće događaje sa zapanjujućom preciznošću

Civilizacija Maja poznata je po impresivnoj arhitekturi, piramidama i umetnosti, ali kako naučnici sve više proučavaju njihove sačuvane zapise, postaje jasno da su Maje imale i izuzetno razvijeno znanje iz astronomije i to daleko naprednije nego što se ranije mislilo.

Majanski artefakti najčešće se povezuju sa arheološkim nalazištima u Meksiku ili ruinama skrivenim duboko u džunglama Centralne Amerike. Ipak, veliki broj njih danas se nalazi u Evropi, kao posledica pljačke koju su španski konkvistadori sprovodili početkom 16. veka.

Jedan od takvih predmeta stigao je u Nemačku još 1744. godine i smešten je u Kraljevsku biblioteku u Drezdenu, gde se čuva i danas. Reč je o gotovo hiljadu godina starom rukopisu koji se smatra jednom od najstarijih sačuvanih knjiga sa američkog kontinenta.

Profimedia

Knjiga koja je promenila pogled na Maje

Ovaj neobični rukopis poznat je kao Drezdenski kodeks i predstavlja jedinstven izvor znanja o majanskoj civilizaciji. Iako izgleda poput knjige, zapravo je napravljen u obliku harmonike, stranice su povezane tako da se mogu savijati i otvarati prema potrebi.

Mnogi delovi kodeksa posvećeni su ritualima i ceremonijama, jer su ovakvi zapisi služili kao svojevrsni priručnici za sveštenike i učenjake, a ne kao priče ili istorijski zapisi.

Međutim, ono što ovaj kodeks čini posebno fascinantnim jesu precizna astronomska zapažanja zapisana među hijeroglifima i ilustracijama. U njemu se nalaze detaljne tabele pomračenja koje su, prema novijim istraživanjima, mogle da predviđaju pomračenja Sunca i Meseca sa izuzetnom tačnošću, čak i na globalnom nivou.

Profimedia

Precizna predviđanja pomračenja

Naučnici su nedavno otkrili da tabele u kodeksu nisu bile običan kalendar, već sistem koji se stalno dopunjavao i ispravljao kako su Maje prikupljale nova zapažanja.

Drugim rečima, nije reč o jednom trenutku otkrića, već o znanju koje se razvijalo kroz vekove. Svaka nova generacija dodavala je podatke i ispravljala prethodne procene, čineći sistem sve preciznijim.

Pomračenja meseca, na primer, dešavaju se približno svakih 173 dana, ali ako se predviđaju u pravilnim razmacima od šest lunarnih meseci, vremenom dolazi do grešaka. Upravo zato su Maje u tabele unosile korekcije, prateći stvarna posmatranja i prilagođavajući predviđanja.

Ova metoda pokazuje da su koristili empirijske podatke, posmatranja iz stvarnog sveta, kako bi unapredili svoje astronomske proračune.

Zahvaljujući tome, njihove tabele pomračenja bile su toliko precizne da su mogle da predvide događaje širom sveta, iako Maje nisu ni bile svesne globalnog dometa svojih proračuna.

Profimedia

Posmatranje neba bez teleskopa

Drezdenski kodeks ne sadrži samo podatke o pomračenjima. U njemu se nalaze i tabele kretanja Venere i Marsa, kao i zapisi o solarnim pojavama.

Ono što posebno impresionira jeste činjenica da su Maje sve to postigle bez savremenih instrumenata. Nisu imali teleskope, sve su posmatrali golim okom i beležili sa neverovatnom preciznošću.

Ovakva posvećenost beleženju podataka ukazuje na to da je astronomija bila važan deo njihove kulture i nauke.

Profimedia

Nauka koja je trajala vekovima

Stručnjaci veruju da je Drezdenski kodeks zapravo revidirana verzija još starijih zapisa, što znači da su Maje astronomiju proučavale veoma dugo, možda još od 2. veka naše ere.

Dugotrajno prikupljanje podataka, stalne korekcije i pažljivo beleženje posmatranja ukazuju na razvijenu naučnu metodologiju i sistematski pristup znanju.

Astronomija, međutim, nije bila jedina oblast u kojoj su Maje briljirale. Imale su razvijenu arhitekturu i inženjering, gradile su objekte koji su služili kao opservatorije i pažljivo su ih usklađivale sa ravnodnevnicama i solsticijima. Takođe su poznavale hemijske procese u proizvodnji boja i pigmenta, kao i principe selektivnog uzgoja biljaka.

Sve to pokazuje da je majanska civilizacija bila mnogo naprednija nego što se dugo verovalo, a Drezdenski kodeks ostaje jedan od najvažnijih dokaza njihove fascinantne naučne baštine, piše Science Focus. 

BONUS VIDEO:

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam