Rudolf Valentino, zapaljive trake i spektakularna remek-dela: Festival nitratnog filma u Kinoteci

04.06.2021

13:24

0

Autor: Dejan Ćirić

Iz dvadeset filmskih arhiva stiže 36 ostvarenja

Profimedia

Festival nitratnog filma koji se u slavu pokretnih slika i kultnih filmova održava 23. put, jedinstven je u svetu jer se na njemu filmovi koji pripadaju kinotečkim fondovima puštaju sa zapaljivih, nitratnih traka. Posle godine izazovne za sve oblasti života, zdravlje i kulturu, Nitratni festival vraća se redovnom terminu, pa i ove godine počinje na Dan Jugoslovenske kinoteke, 6. juna. Ponovo se ukazala prilika da na festival bude pozvano više od dvadeset gostiju iz bližeg okruženja, ali i šire, s kojima će se, uz gledanje remek-dela svetske kinematografije, razmeniti utisci i mišljenja o budućnosti filmskih arhiva u svetlu svega onoga što se dešavalo u poslednjih petnaest meseci.

Iz dvadeset filmskih arhiva stiže 36 filmskih ostvarenja. Ernst Lubič, Mihail Rom, Leitao de Baros, Žilijen Divivje, Ištvan Gal, Alan Dvan, Vitorio Kotafavi, Vilhelm Diterle, Žan Epštajn, Otakar Vavra, Rejmon Bernar, Dziga Vertov, Jusuf Šahin, Jakob i Lujza Flek, tek su neki od istaknutih autora čija dela donose raznovrstan program i obilje različitih žanrova.

Promo/Jugoslovenska kinoteka

Festival otvara film Džordža Melforda iz 1922. godine „Moran sa broda Ledi Leti“, restaurisan u Kraljevskoj kinoteci Belgije. Zabavna drama prepuna akcije već osvedočenog junaka ženske histerije Rudolfa Valentina donosi prvi put u ulozi heroja grube borbe sa zlikovcima.

Prvoprikazan film programa biće „Gde sveće tmurno gore“ (1921), dvadeseti film produkcione kompanije popularnog glumca Sesue Hajakave, snimljen u vrhunskoj kinematografskoj tehnici svoga vremena. Decenijama izgubljen, film je otkriven u Arhivu Jugoslovenske kinoteke, gde je skeniran za potrebe Nacionalnog filmskog arhiva iz Tokija. Kopija je restaurisana u laboratoriji u Bolonji i 2020. godine prikazana na Festivalu nemog filma u Pordenoneu.

Film “Gde sveće tmurno gore” Promo/Jugoslovenska kinoteka

I film „Atinski apaši“ pionira grčke kinematografije Dimitrosa Gazijadisa decenijama je vođen kao izgubljen, ali je pre četiri godine pronađen u Kinoteci Francuske. Priča o lažnom princu prikazuje prvi put na grčkom filmu prirodne lokacije iz sirotinjskih četvrti Atine. I taj film je prošle godine prikazan na Festivalu u Pordenoneu.

Pravi spektakl stiže s filmom „Saladin Veličanstveni“ (1963), koji se smatra jednim od najvećih filmskih dela arapskog sveta uopšte. Tome iznova doprinosi nova digitalno restaurisana kopija laboratorije u Bolonji. Decenijama je bio ubedljivo najskuplji egipatski film koji je prilično slobodno prezentovao istoriju krstaških ratova iz arapske perspektive, stojeći na granici između istorijske freske i propagandnog filma.

Film “Saladin” Promo/Jugoslovenska kinoteka

U sredu, 9. juna, publika će imati priliku za pravi užitak, jedan film u tri termina s Harijem Borom, koji je prometejski vaskrsao Valžana u petosatnoj verziji, prema mišljenju mnogih, najboljoj filmskoj ekranizaciji „Jadnika“ Viktora Igoa, koju je uradio sjajni francuski reditelj Rejmon Bernar.

Film “Jadnici” Promo/Jugoslovenska kinoteka

Samo dan posle svetske onlajn premijere u okviru projekta „Sezona klasika”, na  festivalu će premijerno biti prikazan portugalski film „Marija od mora“ (1930), koji gledaoce zahvaljujući reditelju Leitau de Barosu, vraća na kraj epohe nemog filma i pripoveda tragediju iz života portugalskih ribara.

Posle prve i jedine američke premijere, u Beogradu će biti viđen treći američki film proslavljenog Bečlije Ernsta Lubiča „Tri žene“ (1930), koji vrvi od odličnih glumačkih kreacija, pre svega Polin Frederik kao mlade udovice i Lua Kodija, večnog i prepoznatljivog zlikovca američkog nemog filma, ali i prvi film mađarskog novog talasa „Vir“ iz 1964, debitantski igrani film Ištvana Gala.

Film “Jadnici” Promo/Jugoslovenska kinoteka

U programu su i epski film „Biografija Admirala Ušakova“ (1953), velikog reditelja Mihaila Roma, dvodelni spektakl čiji prvi deo gledamo posredstvom Ruske kinoteke, i jedna od najboljih komedija dvadesetih godina prošlog veka „Devojka u fraku“, najbolji adaptirani scenario poznatog švedskog pisca Hjalmara Bergmana i najbolji od četiri nema filma koja je režirala Karin Svanstrem, jedan od retkih ženskih filmskih stvaralaca toga doba.

Film “Lekar za žene” Promo/Jugoslovenska kinoteka

Tu je i sjajan film „Koferi gospodina O. F.“, koji je očigledno inspirisao Beketa za pisanje drame „Čekajući Godoa”. Uloga histerično smešnog urednika gradskih novina bila je jedna od poslednjih rola Petera Lorea pre emigracije u Ameriku.

Do naše publike stiže još jedan film s internacionalnom zvezdom domaćeg porekla, Svetislavom Ivanom Petrovićem, „Lekar za žene“, dramom u kojoj je Petrović sarađivao s rediteljsko-bračnim parom Flek. Film je tek nedavno pronađen u Danskom filmskom institutu.

Prvi Vukov sabor u Tršiću Promo/Jugoslovenska kinoteka

Na kraju, Jugoslovenska kinoteka prikazuje ostvarenja koja su u poslednjih nekoliko godina otkrivena, mahom u njenom arhivskom Fondu nitratnih filmova. Oni će ovako, posle mnogo decenija, doživeti svoje nove premijere. Među njima je jedan od najznačajnijih, snimak Prvog Vukovog sabora u Tršiću iz 1933. godine.

Pročitajte još

Instalirajte našu iOS ili Android aplikaciju – 24sedam.rs

Komentari (0)

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Pre slanja komentara, molimo vas da se upoznate sa pravilima komentarisanja i uslovima korišćenja sajta.

Povezane vesti