Besplatni pregledi, vakcina i skrining: Kreće važna zdravstvena akcija u Srbiji

Institut za javno zdravlje Srbije “Dr Milan Jovanović Batut” saopštio je da danas počinje Evropska nedelja prevencije raka grlića materice, koja se održava pod sloganom “Sačuvajte svoje zdravlje” i traje do 25. januara.

Kako je navedeno, cilj kampanje je unapređenje informisanosti i svesti građana o značaju prevencije, uz poruku da je rak grlića materice maligna bolest koja se može sprečiti.

Rak grlića materice prepoznat je kao ozbiljan javnozdravstveni izazov širom sveta, a prema podacima Registra za rak Instituta “Batut”, u Srbiji se svake godine u proseku registruje 1.133 novoobolele žene, dok život izgubi 440 žena.

U saopštenju se navodi da se rak grlića materice češće javlja nakon 35. godine života, dok je najveći broj obolelih registrovan kod žena uzrasta od 55 do 59 godina. Rizik od smrtnog ishoda raste posle 50. godine, a najveći je kod žena starijih od 70 godina.

Istovremeno, ohrabruje podatak da je u poslednjoj deceniji zabeležen pad mortaliteta od preko 12 odsto, što je rezultat preventivnih mera, unapređene dijagnostike i pravovremenog lečenja.

Iz Instituta podsećaju da se u Srbiji od juna 2022. godine sprovodi besplatna preporučena vakcinacija devetovalentnom HPV vakcinom za decu i mlade uzrasta od devet do 19 godina, a od aprila 2024. godine i za studente uzrasta od 19 do 26 godina u Beogradu, Novom Sadu, Nišu i Kragujevcu.

Zaključno sa 31. decembrom 2025. godine, protiv HPV-a je u potpunosti vakcinisano 26.854 dece uzrasta od 10 do 14 godina, kao i 18.760 adolescenata uzrasta od 15 do 19 godina i 4.666 studenata uzrasta od 19 do 26 godina.

Organizovani skrining raka grlića materice u Srbiji sprovodi se od 2012. godine i podrazumeva redovne ginekološke preglede sa PAP testom za žene uzrasta od 25 do 64 godine. U 2024. godini, rezultati iz 52 doma zdravlja pokazuju da je pregledano 62.455 žena, od kojih je 3.389 sa pozitivnim nalazom upućeno na dalju dijagnostiku.

U toku je druga godina petog ciklusa organizovanog skrininga, a sve veću ulogu ima i HPV testiranje, kao osetljivija metoda ranog otkrivanja infekcije.

Pilot projekat

24sedam/Katarina Mihajlović

 

Institut “Batut”, uz podršku Ministarstva zdravlja, u periodu od kraja decembra 2024. do kraja jula 2025. godine sproveo je pilot projekat “Skrining raka grlića materice - istovremeno HPV testiranje i citologija” za 10.000 žena starosti od 30 do 65 godina sa teritorije Beograda i Niša.

Rezultati projekta pokazuju da je pozitivan HPV nalaz imalo 13 odsto testiranih žena, dok je pozitivan citološki nalaz zabeležen kod manje od četiri odsto žena. Najčešće su pozitivni nalazi bili u uzrasnoj grupi od 30 do 34 godine, a ukupno dva odsto testiranih žena imalo je istovremeno pozitivan rezultat HPV i PAP testa.

U Centru za mikrobiologiju Instituta “Batut” obavlja se detekcija prisustva i genotipizacija humanog papiloma virusa iz cervikalnog brisa kod žena, odnosno uretralnog brisa kod muškaraca. Žene sa uputom izabranog lekara, specijaliste ginekologije, i muškarci sa uputom izabranog lekara opšte prakse mogu da obave ovaj pregled u Centru za mikrobiologiju Instituta.

Uzorkovanje se obavlja u Odseku za prijem uzoraka Centra za mikrobiologiju svakog radnog dana od 7 do 10 časova.

U okviru Evropske nedelje prevencije raka grlića materice, Institut “Batut”, uz podršku Ministarstva zdravlja, organizuje niz edukativno-promotivnih aktivnosti za mlade u domovima učenika srednjih škola u Beogradu, tokom kojih će tim stručnjaka biti dostupan za pitanja i savete o HPV infekciji i HPV imunizaciji.

Učenici će biti obavešteni o mogućnosti besplatne vakcinacije bez zakazivanja u Institutu “Batut”, u okviru akcije “Otvorena vrata”, u periodu od 19. do 31. januara, radnim danima od 14 do 18 časova.

Takođe, planirana je kontinuirana medicinska edukacija “Značaj multisektorske saradnje u prevenciji oboljenja izazvanih humanim papiloma virusom”, tokom koje će biti podeljene informacije o učestalosti HPV infekcije, načinima prenosa i merama prevencije raka grlića materice.

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam

Izvor: Tanjug