Misterija izgubljenog Ordena kneza Lazara: Zagonetna insignija koja je krasila pleća srpskih vladara i nestala bez traga! (FOTO)

Na današnji dan 1889. godine, povodom obeležavanja petstogodišnjice Kosovske bitke, u Srbiji je ustanovljen Orden kneza Lazara. 

Ovaj raskošni i izuzetno redak orden mogli su nositi isključivo vladar i njegov punoletni prestolonaslednik, kao simbol hrabrosti, žrtve i nasleđa koje je knez Lazar ostavio srpskom narodu. 

Orden kneza Lazara bio je poseban ne samo zbog svog istorijskog značaja, već i zbog umetničke i heraldijske vrednosti. Dizajnirao ga je poznati srpski umetnik i arheolog Mihajlo Valtrović, a izrađen je u čuvenoj nemačkoj radionici „Nikolaus i Dunker” u gradu Hanau.

Dizajn ordena

Orden je imao oblik krsta ukrašenog brilijantima, između čijih su krakova bili zlatni zraci. U centru ordena, na mestu ukrštanja krakova, nalazio se medaljon sa likom kneza Lazara, simbolizujući večnu vezu između vladara i Kosova, mitskog prostora srpske istorije. Iznad krsta su bili ukršteni mačevi koji su predstavljali hrabrost i žrtvu, dok je iznad njih postavljena kruna kneza Lazara.

Kruna je bila pričvršćena na ploču sa natpisom "1389–1889", podsećajući na pet vekova od Kosovske bitke. Ova ploča je bila deo lanca ordena, sastavljenog od četvrtastih pločica na kojima su naizmenično prikazani dvoglavi beli orao i heraldički simboli. Pločice su povezane stilizovanim belim krinovima, što je dodatno doprinosilo eleganciji i raskoši ove insignije.

Wikipedia

 

Misterija izgubljenih primeraka

Tokom upotrebe ovog ordena, poznato je da su izradom tri primerka obeležena dva ključna momenta u srpskoj istoriji – ustanovljenje samog ordena i izrada kopija nakon gubitka originala. Prvi originalni primerak, izrađen po Valtrovićevim nacrtima, izgubljen je tokom Prvog svetskog rata, kada je brod koji je prevozio orden zajedno sa drugim srpskim dragocenostima torpedovan u Jadranskom moru tokom evakuacije srpske vojske na ostrvo Krf.

Posle rata, izrađene su dve kopije po nalogu kraljevske porodice. Skice za ove kopije načinio je inženjer i umetnik Đorđe Čarapić Fusek, koji je svojom preciznošću i umetničkim osećajem verno dočarao Valtrovićev original. Ove kopije nisu bile poznate javnosti sve do 1989. godine, kada je istoričar umetnosti Nenad Simić u svojoj monografiji o vajaru Petru Ubavkiću otkrio Čarapićev nacrt. Taj nacrt, koji je bio u vlasništvu inž. Stevana Kovačevića, omogućio je Simiću da ga publikom predstavi kao ključni izvor o izgledu ordena.

Nestanak tokom Drugog svetskog rata

Iako su dve kopije ordena izrađene nakon Prvog svetskog rata, njihova sudbina ostaje nepoznata. Početkom Drugog svetskog rata, prilikom bega kraljevske porodice i vlade iz Jugoslavije, oba primerka ordena ostavljena su u Beogradu, gde im se gubi svaki trag. Do danas, nijedan primerak ovog dragocenog ordena nije pronađen, što ostavlja misteriju o njihovom daljem odredištu.

U nedostatku samih ordena, Čarapićev nacrt i vladarski portreti na kojima je orden nošen ostaju jedini izvori o njegovom izgledu. Iako izgubljen, Orden kneza Lazara i dalje simbolizuje srpsku istoriju, hrabrost i žrtvu kneza Lazara i njegovih potomaka.

POGLEDAJ GALERIJU

 

Orden kneza Lazara, iako nestao, nastavlja da živi kroz svoju simboliku i podsećanje na velike događaje iz srpske istorije. Ova zagonetna insignija, koja je krasila pleća srpskih vladara, ostaje večita veza između prošlosti i sadašnjosti, podsećajući na slavnu ali tragičnu borbu za slobodu i čast. Nestanak ovog ordena ostaje jedna od najvećih misterija srpske istorijske i kulturne baštine, ali njegova simbolika i dalje inspiriše nove generacije.

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam