Evo gde ima najviše krpelja u Beogradu: Prenose lajmsku bolest, ali i ove opasne infekcije

Svake godine s početkom lepog vremena ponovo se susrećemo sa krpeljima. U urbanim sredinama poput Beograda, najviše ih srećemo u područjima sa bujnom vegetacijom, poput Košutnjaka, Ade Ciganlije, Topčidera, Zvezdare, ali i na drugim zelenim površinama koje nisu uređene, a koje ljudi sve češće posećuju.

Krpelji su veoma prilagodljivi i mogu da opstanu u gotovo svim klimatskim uslovima, počevši od temperature od četiri stepena pa naviše. Srećemo ih na kopnu i na ostrvima širom sveta, pa čak i na Antarktiku, gde se hrane morskim pticama.

Obično, najveća aktivnost krpelja je u proleće, dok je drugi "pik" u jesen, kada nova generacija krpelja prolazi kroz svoj prirodni ciklus, od početka septembra pa sve do prvog snega, kada temperature padnu ispod nule. Nauka nam kaže da su upravo ovi periodi, proleće i jesen, najoptimalniji za krpelje, kada su najbrojniji.

pixabay/Erik_Karits

Ranije, krpelji bi se u jesen ukopavali u površinski sloj zemlje na dubinu do sedam centimetara, čekajući da se temperature ponovo podignu iznadpet-osam stepeni, kada bi izlazili na površinu i čekali nove domaćine. Međutim, zbog klimatskih promena, danas ih možemo sresti tokom cele godine, čak i u zimskim mesecima, jer su temperature sada znatno niže nego što su bile.

Iako je njihov broj tokom zime manji, najveći broj krpelja i dalje se javlja u maju, junu i jesenjim mesecima (septembru).

Krpelji u gradovima

U urbanim sredinama, krpelji su prisutni tokom cele godine, a brojnost im zavisi od temperature. Ovo je posebno slučaj u gradovima sa velikim brojem nevlasničkih životinja i glodara, koji se sklanjaju u podrume, skladišta i slična mesta, donoseći sa sobom krpelje u ljudska staništa. Krpelji su opasni ne samo zbog lajmske bolesti, već i zbog niza drugih ozbiljnih bolesti koje prenose.

Krpelji pripadaju grupi artropoda od izuzetnog biomedicinskog značaja, prvenstveno zbog svoje uloge u prenošenju različitih bolesti, ali i zbog direktnog štetnog dejstva tokom ishrane – sisanja krvi. Osim što njihova krvopridna ishrana može izazvati alergijske reakcije zbog toksina koje krpelji izlučuju dok su priključeni na domaćina, oni prenose i brojne infekcije, od kojih su mnoge zoonotske – mogu se preneti sa životinja na ljude.

pixabay/Erik_Karits

Klimatske promene su promenile "sezonu" krpelja, koja sada traje tokom čitave godine, ali sa još uvek prepoznatljivim periodima intenzivnije aktivnosti. Optimalna temperatura za krpelje je između 20 i 25 stepeni, kada je više od 40% odraslih jedinki i 30% nimfi (faza između larve i odraslog krpelja) aktivno.

Važnost vlažnosti vazduha

Vlažnost vazduha igra značajnu ulogu u aktivnosti krpelja. Optimalni interval za njih je između 45 i 80%, dok sunčano zračenje, koje akumulira toplotu u njihovim telima, takođe može pokrenuti njihovu aktivnost i na nižim temperaturama. Krpelji prenose brojne bolesti, među kojima su najpoznatije lajmska bolest, afrička erlihija, babesija, anaplazma, kao i ozbiljnije bolesti poput svinjske kuge i krimsko-kongoanske hemoragične groznice.

Kontrola krpelja

Kontrola krpelja u urbanim područjima moguće je kroz monitoring biodiverziteta i prisutnosti određenih vrsta. Ovaj proces uključuje košenje, iskrčenje i čišćenje vegetacije koja pruža povoljne uslove za njihov razvoj. Takođe, hemijski tretmani zelenih površina se sprovode u mnogim velikim gradovima, uključujući Beograd, u periodu kada se sprovodi i suzbijanje komaraca.

Na ovaj način, upravljanje i smanjenje broja krpelja postaje ključni element u očuvanju zdravlja građana, naročito u urbanim sredinama.

Bonus video

Instalirajte našu iOS ili android aplikaciju – 24sedam